SQ SQ5CBAFilip

Strona główna  /  Poradnik  /  Programowanie radia

Poradnik · radio ręczne

Programowanie radia:
cztery liczby i pamięć

Przemiennik odpowie dopiero wtedy, gdy radio wie cztery rzeczy: na czym słuchać, o ile niżej nadawać, jaki ton podać i pod którym numerem to zapamiętać. Pokazuję to na Wandzie z Kawęczyna: z klawiatury, w menu Yaesu i Icoma, w CHIRP-ie, a na koniec test przed pierwszym QSO.

RX 145,750 offset −0,6 MHz CTCSS 127,3 Hz kanał SR5W
Z klawiatury Przez CHIRP
Yaesu FT-60, dwupasmowy radiotelefon ręczny z podświetlonym wyświetlaczem i klawiaturą numeryczną
Yaesu FT-60 · fot. Wylie39, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Zanim dotkniesz radia

Cztery dane z listy przemienników

RX

Częstotliwość wyjściowa

Na niej przemiennik nadaje, więc na niej słuchasz. To ją wpisujesz w radio. Wanda: 145,750 MHz.

−0,6

Offset

O ile niżej nadajesz. W Polsce na 2 m −600 kHz, na 70 cm −7,6 MHz. Minus jest tak samo ważny jak liczba.

Hz

Ton CTCSS

Niesłyszalny ton pod głosem. Bez niego przemiennik z tonem po prostu się nie otworzy. Wanda: 127,3 Hz.

M

Kanał i nazwa

Numer w pamięci i krótka nazwa, np. SR5W. Potem przełączasz kanały zamiast wpisywać cyfry.

Jak czytać wpis z listy

Na liście przemienników Wanda to SR5W · 145,750 · −0,6 · 127,3 Hz. Pierwsza liczba to wyjście przemiennika, czyli Twój odbiór. Wejście, na którym nadajesz, wynika z offsetu: 145,750 − 0,600 = 145,150 MHz. Tej drugiej liczby nie wpisujesz, radio policzy ją samo.

W Polsce prawie zawsze jest minus: na naszej liście 77 z 84 przemienników 2 m ma offset −600 kHz, a 306 z 309 na 70 cm −7,6 MHz.

Tonu CTCSS często brakuje w wykazach. Wtedy sprawdź stronę opiekuna albo użyj wyszukiwania tonu, które ma większość radiotelefonów (Tone Search, CTCSS Scan).

Panele urządzeń stacji przemienników amatorskich z analogowymi miernikami, kontrolkami i tabliczkami ze znakami Stacja przemienników DB0QH / DB0HSK · fot. Axel Schwenke, CC BY-SA 2.0, Commons
Jak to działa

Słuchasz na jednej, nadajesz na drugiej

Schemat: radio nadaje na 145,150 MHz z tonem 127,3 Hz, przemiennik SR5W odbiera i nadaje na 145,750 MHz, radio słucha na 145,750 MHz TX 145,150 + 127,3 Hz RX 145,750 przemiennik nadaje, Ty słuchasz offset −0,6 MHz 145.750 Twoje radio SR5W

Przemiennik odbiera Cię na 145,150 i w tej samej chwili nadaje to na 145,750 z komina Kawęczyna, 305 m nad terenem. Na jednej częstotliwości zagłuszyłby sam siebie. Dlatego radio po wciśnięciu PTT samo schodzi o offset w dół, a po puszczeniu wraca na odbiór.

Ton CTCSS działa jak klucz: przemiennik reaguje tylko na sygnał z właściwym tonem, więc przypadkowe zakłócenia go nie otwierają.

Wnęki rezonansowe duplekser przemiennika 2 m połączone kablami, obok analizator widma z krzywą rezonansu Duplekser przemiennika 145 MHz: filtry, dzięki którym nadaje i odbiera naraz · fot. Sterling Coffey, CC BY 2.0, Commons
Krok po kroku

Z klawiatury: Wanda w pięć kroków

Przykład na Baofengu UV-5R, najpopularniejszym radiu na start. W innych modelach kolejność jest ta sama, zmieniają się tylko nazwy w menu.

  1. Tryb częstotliwości. Klawiszem VFO/MR wyjdź z kanałów i wpisz 145750. Na wyświetlaczu ma być 145.750.
  2. Kierunek offsetu. MENU 25 SFT-D → −. Nad częstotliwością pojawi się znaczek minusa.
  3. Wartość offsetu. MENU 26 OFFSET → 00.600. Na 70 cm: 07.600.
  4. Ton nadawania. MENU 13 T-CTCS → 127.3. Tonu odbioru (R-CTCS) nie ruszaj.
  5. Zapis. MENU 27 MEM-CH → wolny numer → MENU. Wróć do kanałów przez VFO/MR i sprawdź, czy kanał jest.
Baofeng UV-5R Plus: podświetlony wyświetlacz, pomarańczowy klawisz VFO/MR, klawisze MENU, strzałki i klawiatura numeryczna Baofeng UV-5R Plus · fot. James Case, CC BY 2.0, Commons

tabela przewija się w bok →

UstawienieBaofeng UV-5RYaesu FT5DIcom ID-52E PLUS
Kierunek offsetuMENU 25 SFT-DCONFIG → RPT SHIFT: -RPTQUICK → DUP → DUP−
Wartość offsetuMENU 26 OFFSETCONFIG → RPT SHIFT FREQSET → DUP/TONE → Offset Freq
Włączenie tonusam wybór tonuSIGNALING → SQL TYPE: TONEQUICK → TONE → TONE
Wartość tonuMENU 13 T-CTCSSIGNALING → TONE SQL FREQSET → DUP/TONE → Repeater Tone
Zapis do pamięciMENU 27 MEM-CHprzytrzymaj V/M, kanał, V/Mprzytrzymaj MW 3 s (wolny kanał)

Wybierz TONE, nie TSQL: TONE wysyła ton tylko przy nadawaniu i słyszysz wszystko, TSQL zamyka też odbiór na stacje bez tonu. Yaesu ma ARS, które na 2 m i 70 cm samo ustawia kierunek offsetu, ale ton zawsze trzeba podać ręcznie.

Przez komputer

CHIRP: tabela zamiast menu

Darmowy program, który czyta i zapisuje pamięć setek modeli radiotelefonów. Każdy kanał to jeden wiersz, a kolumny odpowiadają pozycjom z menu.

tabela przewija się w bok →

LocFrequencyNameTone ModeToneDuplexOffsetModeCo to jest
1145.750000SR5WTone127.3-0.600000FMSR5W „Wanda”, Kawęczyn
2438.925000SR7KUTone82.5-7.600000FMSR7KU, Kutno, 70 cm
3145.500000WYW2M(brak)–(brak)0.000000FMwywoławcza FM simpleks 2 m
4433.500000WYW70(brak)–(brak)0.000000FMwywoławcza FM simpleks 70 cm

Duplex - i Offset 0.600000 to razem „−600 kHz”. Tone Mode Tone wysyła ton z kolumny Tone. Przy simpleksie Duplex zostaje pusty.

  1. Kabel. Do Baofenga USB z dwubolcowym wtykiem typu Kenwood. Szukaj kabla na układzie FTDI albo CH340; podróbki układu Prolific nie działają z aktualnymi sterownikami Windows.
  2. Radio → Download From Radio. Wybierz port, producenta i model. Radio włączone, kabel wciśnięty do końca.
  3. File → Save. Plik .img to pełna kopia radia sprzed zmian. Zrób ją, zanim cokolwiek zmienisz.
  4. Wpisz kanały jak w tabeli wyżej albo otwórz nasz plik CSV i skopiuj wiersze do swojej tabeli.
  5. Radio → Upload To Radio. Nie ruszaj kabla, aż pasek dojdzie do końca.

Gotowe kanały do pobrania

Cztery wiersze z tabeli w formacie CSV z CHIRP-a: Wanda, SR7KU i dwie częstotliwości wywoławcze.

Kanały SQ5CBA (CSV) Sama Wanda

Radio spoza CHIRP-a

Icom i Yaesu mają własne programy i przenoszą kanały najczęściej przez kartę microSD. Radia DMR (AnyTone, TYT) programuje się zwykle programem producenta, bo kanał cyfrowy ma dużo więcej pól. Zasada wszędzie ta sama: odczytaj, zapisz kopię, zmień, wgraj.

Po zapisie

Test, zanim zawołasz

1

Posłuchaj

Kanał SR5W i kilka minut nasłuchu. Słyszysz rozmowy, a po każdej krótki szum przemiennika? Odbiór jest dobry.

2

Sprawdź nadawanie

Wciśnij PTT, powiedz „SQ5CBA na próbę” i puść. Szum przemiennika po puszczeniu PTT znaczy, że offset i ton są dobre.

3

Zawołaj

„Tu SQ5CBA, czy ktoś słucha przez Wandę?” Znak na początku i na końcu, krótkie przerwy między relacjami. Po QSO zapisz je w logbooku QRZ.

Dłonie trzymające radiotelefon Baofeng z anteną i mikrofonogłośnik na tle zieleni Radio i mikrofonogłośnik · fot. Bharathesha Alasandemajalu, CC BY-SA 4.0, Commons
ObjawNajczęstsza przyczyna
Słyszysz innych, przemiennik nie reaguje na CiebieBrak tonu albo zły ton. Sprawdź też, czy offset nie jest ustawiony na +.
Nic nie słychać, choć inni rozmawiająTon włączony na odbiór (TSQL, R-CTCS) albo za wysoko ustawiona blokada szumów SQL.
Przemiennik się otwiera, ale Ciebie rwieZa słaby sygnał: podejdź do okna, wyżej, pełna moc, lepsza antena niż gumowa.
Z VFO działa, z kanału już nieKanał zapisany przed ustawieniem offsetu lub tonu. Usuń go i zapisz jeszcze raz.
★

Słyszysz korespondenta bez przemiennika? Klawisz REV zamienia odbiór z nadawaniem, więc słuchasz wejścia przemiennika. Jeśli go słychać, przejdźcie na simpleks, np. 145,500, i zwolnijcie przemiennik dla innych.

Następny krok

Wpisz Wandę i zawołaj

145,750 MHz, offset −0,6, ton 127,3 Hz. Pięć minut przy klawiaturze i możesz zrobić pierwsze QSO przez komin Kawęczyna.

Przemiennik SR5W „Wanda” Przemienniki w Polsce