Strona główna / Poradnik / FT8 na 2 m

Poradnik · emisje cyfrowe · relacja z łączności

FT8 na 2 m:
pierwsza łączność krok po kroku

5 października 2026 r. o 19:57 UTC zrobiłem pierwszą łączność FT8 z mojego IC‑9700: z SP5EBH, na 144,174 MHz, raporty +13 i +12 dB. Radio stało w pokoju i nie miało podłączonego do komputera ani jednego kabla audio. Wszystko szło przez sieć. Przy radiu pomagał mi Claude Code, asystent AI działający w terminalu. Pokazuję, jak działa FT8, jak wyglądała ta łączność sekunda po sekundzie, kto mnie słyszał i na czym się potknęliśmy.

144,174 MHz okresy 15 s 8 tonów · 50 Hz IC‑9700 po LAN WSJT‑X 3.0.1 Claude Code

Odtwórz łączność Kto mnie słyszał

Icom IC-9700, transceiver na 2 m, 70 cm i 23 cm, na ciemnym tle

Łączność sekunda po sekundzie

Trzy minuty, sześć wiadomości

Poniżej odtwarzam prawdziwy zapis z pliku ALL.TXT programu WSJT‑X. Tony na wodospadzie to dokładnie te, które wysłały nasze radia. Wyliczył je program ft8code z pakietu WSJT‑X.

dźwięk (przy ×1)

19:55:15 UTC · okres nieparzysty

SP5EBH ~1000 HzSQ5CBA 1540 Hz

80010001200140016001800 Hz

WSJT‑X · FT8 · 144,174 MHz

Żółte linie to moje nadawanie, czerwone to wiadomości zaadresowane do mnie, jak w WSJT‑X. Uproszczenie: w prawdziwym programie własnego sygnału na wodospadzie nie widać, bo podczas nadawania odbiornik milczy. Tu rysuję oba, żeby było widać kolejność.

UTC	Kto	Wiadomość	Co znaczy
19:55:45	ja	CQ SQ5CBA KO02	Wołanie ogólne: „CQ”, mój znak i lokator (pierwsze cztery znaki, kwadrat ok. 110 × 140 km).
19:56:00	SP5EBH	SQ5CBA SP5EBH KO02	Odpowiedź: najpierw znak wołanego, potem własny i lokator. Odbierałem go z siłą +13 dB.
19:57:15	ja	SP5EBH SQ5CBA +13	Raport: tak mocno go słyszę. Liczba to stosunek sygnału do szumu w dB w paśmie 2,5 kHz.
19:57:30	SP5EBH	SQ5CBA SP5EBH R+12	„R” znaczy: twój raport dotarł. +12 dB to mój sygnał u niego.
19:57:45	ja	SP5EBH SQ5CBA RRR	Wszystko odebrane. Znaki, raporty i potwierdzenia są wymienione, więc łączność jest kompletna.
19:58:00	SP5EBH	SQ5CBA SP5EBH 73	Pozdrowienia. 11 s później WSJT‑X zapisał łączność w logu.

Zamiast RRR wiele stacji wysyła od razu RR73, czyli potwierdzenie i pozdrowienia w jednej wiadomości. Podręcznik WSJT‑X radzi używać go tylko wtedy, gdy powtórki raczej nie będą potrzebne. Według definicji IARU łączność jest ważna, gdy obaj operatorzy się zidentyfikowali, odebrali raport i dostali potwierdzenie. Pełna sekwencja od CQ do 73 to sześć okresów, czyli 90 s.

Co to w ogóle jest

Emisja, która słyszy pod szumem

FT8 to emisja cyfrowa do łączności przy bardzo słabych sygnałach. Stacje wymieniają krótkie, standardowe wiadomości w okresach po 15 sekund: znak, lokator, raport. Na pogawędkę się nie nadaje, ale doprowadza do łączności tam, gdzie fonią nikt by się nie usłyszał.

Portret Joe Taylora K1JT, uśmiechnięty, w okularach, tonowany na sepię

Franke i Taylor, osiem tonów

FT8 opracowali Steve Franke K9AN i Joe Taylor K1JT. Nazwa to skrót od „Franke and Taylor, 8‑FSK modulation”. Pierwsza wersja trafiła do programu WSJT‑X w lipcu 2017 r. (wydanie 1.8.0‑rc1). Już w tym roku, choć FT8 istniało pół roku, w serwisie Club Log zapisano nim 4,8 mln z 32 mln łączności, czyli 15%.

Joe Taylor to radioastronom, laureat Nagrody Nobla z fizyki z 1993 r., przyznanej razem z Russellem Hulse’em za odkrycie nowego typu pulsara: pierwszego pulsara podwójnego, PSR 1913+16. Programy WSJT („Weak Signal communication by K1JT”) wydaje od 2001 r.

Dzisiejsze FT8

Od 10 grudnia 2018 r. (WSJT‑X 2.0) każda wiadomość niesie 77 bitów treści, a starsze wersje programu nie dogadają się z nowszymi. Od wersji 2.1 z lipca 2019 r. przejścia między tonami są wygładzane filtrem Gaussa, żeby sygnał był węższy.

W tygodniu kończącym się 5 października 2026 r. FT8 to 71% łączności wgranych do Club Log. Ja używam WSJT‑X 3.0.1 z maja 2026 r. W czerwcu wyszła wersja 3.0.2, a w testach jest już 3.2.

WSJT‑X jest wolnym oprogramowaniem na licencji GPLv3. Autorzy celowo nie pozwalają na w pełni automatyczne łączności: każdą musi zacząć człowiek.

Sylwetka masztu z zestawem długich anten Yagi do łączności przez Księżyc na tle fioletowego nieba o zmierzchu

czułość−21 dB

Słyszy pod szumem

Taki próg dekodowania podaje podręcznik WSJT‑X, liczony w paśmie odniesienia 2500 Hz. Na wodospadzie sygnał widać od ok. −26 dB, a uchem słychać go dopiero od ok. −15 dB.

szerokość50 Hz

Wąski jak telegrafia

Osiem tonów co 6,25 Hz. W paśmie zwykłego kanału SSB mieszczą się dziesiątki sygnałów naraz, a dekoder rozdziela je sam, nawet dwa lub trzy na tej samej częstotliwości.

tempo15 s

Okres nadawania

Nadawanie zaczyna się 0,5 s po początku okresu i trwa 12,64 s. Zostaje niecałe 2 s na dekodowanie i decyzję, co wysłać dalej.

Anatomia sygnału

Moje „CQ SQ5CBA KO02” jako 79 tonów

Tak wygląda jedna wiadomość FT8 od środka. To nie jest przykład z podręcznika, tylko moje wołanie przeliczone przez ft8code. Kliknij i posłuchaj, jak brzmi w głośniku.

ton bazowy 1540 Hz, jak w mojej łączności

← przesuń w bok, żeby zobaczyć całość →

79 tonów po 0,16 s. Trzy jasne bloki to tablice Costasa 7×7 (tony 3‑1‑4‑0‑6‑5‑2). Po nich dekoder znajduje sygnał w czasie i częstotliwości. Między nimi jest 58 symboli danych po 3 bity. 77 bitów treści dostaje 14 bitów sumy kontrolnej CRC i 83 bity kodu LDPC (174,91), który poprawia błędy. Ciąg zer na początku danych to zakodowane słowo „CQ”. Dźwięk przycisku powstaje w przeglądarce z tych samych tonów, bez szumu.

15 sekund

Zegar jest częścią radia

Wszystkie stacje FT8 na świecie nadają w tych samych 15‑sekundowych okresach, liczonych od pełnej minuty UTC. Jedna strona łączności nadaje w okresach parzystych (:00 i :30), druga w nieparzystych (:15 i :45). Podręcznik WSJT‑X wymaga zegara zgodnego z UTC z dokładnością do ±1 s.

Na żywo, według zegara Twojego komputera

Liczę…

–

do końca bieżącego okresu

okresy nieparzyste (:15, :45): nadawałem japarzyste (:00, :30): SP5EBHprzerwa na dekodowanie

DT, czyli spóźnienie

0,3 s u SP5EBH

w każdej linii dekodu jest kolumna DT: o ile sygnał przyszedł wcześniej albo później, w sekundach
według przewodnika ZL2IFB średnie DT między −1 a +1 s jest w praktyce w porządku
dekoder szuka sygnału w oknie ±2,5 s, ale to nie znaczy, że tyle wolno się spóźniać
moje pierwsze CQ poszło 3 s po czasie i też się zdekodowało: według symulacji autorów FT8 (sygnał −10 dB, dekodowanie bez AP) dekodują się transmisje spóźnione do ok. 5 s

Mój zegar

+0,17 s

macOS ustawia czas sam z serwera Apple: Ustawienia systemowe › Ogólne › Data i czas
przed sesją Claude Code tylko sprawdził odchyłkę poleceniem sntp i niczego nie przestawiał
podręcznik WSJT‑X odradza programy, które poprawiają zegar skokami: zegar ma płynąć równo
na Windowsie podręcznik poleca np. Meinberg NTP Client; swój zegar porównasz z zegarem UTC

Gdzie słuchać

144,174 MHz i reszta pasm

FT8 nie ma własnych częstotliwości w planie pasm IARU. Plan regionu 1 celowo nie przypisuje ich konkretnym emisjom cyfrowym. Wszyscy używają tych, które WSJT‑X ma wpisane domyślnie. Na 2 m to 144,174 MHz, w odcinku 144,150–144,400 MHz przeznaczonym na CW, SSB i emisje cyfrowe.

Pasmo	FT8 (USB, częst. nośnej)	Uwagi
2 m	144,174 MHz	FT4 144,170 · Q65 144,180 · MSK144 (meteory) 144,360
70 cm	432,174 MHz	MSK144 432,360
23 cm	1296,174 MHz	IC‑9700 ma też to pasmo
6 m	50,313 MHz	50,323 opisane w WSJT‑X jako „intercontinental”
4 m	70,154 MHz
KF	1,840 · 3,573 · 7,074 · 10,136 14,074 · 18,100 · 21,074 24,915 · 28,074 MHz	od 160 do 10 m; na 20 m (14,074) najwięcej nasłuchujących stacji w PSK Reporterze: 1911 w chwili mojego zrzutu

To częstotliwości nośnej („dial”) w USB. Sygnał leży wyżej o ton akustyczny: przy tonie 1540 Hz mój był na 144,17554 MHz. Źródło: domyślna tabela częstotliwości w kodzie WSJT‑X. Stary plan pasm z 2011 r., wciąż opublikowany na stronie PK‑UKF, wymieniał na 2 m zakres emisji cyfrowych 144,160–144,180 MHz. Obecny podręcznik VHF IARU (wersja 10.03) już go nie ma. Pełny plan: BandPlan IARU.

Mój zestaw

IC‑9700 bez kabla audio

Zwykle radio łączy się z komputerem kablem USB i to wystarcza. U mnie radio stoi w innym miejscu niż komputer, więc wszystko idzie przez sieć: sterowanie i dźwięk w obie strony.

← przesuń w bok, żeby zobaczyć całość →

Mój tor sygnału. IC‑9700 ma gniazdo LAN, a po włączeniu „Network Control” wysyła przez sieć dźwięk i przyjmuje rozkazy. wfview, wolny program na licencji GPLv3 (autorzy W6EL i M0VSE), łączy się z radiem i udaje dla WSJT‑X program rigctld z pakietu Hamlib, na porcie 4533. Dźwięk idzie przez dwie wirtualne karty BlackHole. Kablem byłoby prościej: radio ma wbudowany interfejs dźwiękowy USB, który WSJT‑X widzi bez pośredników.

Gdzie	Ustawienie	Dlaczego
Radio	Network Control = ON, użytkownik i hasło sieciowe	bez tego radio nie wpuści wfview
Radio	DATA MOD = LAN	dźwięk do modulatora przychodzi z sieci
Radio	VFO, simplex, USB‑D, jeden odbiornik (MAIN)	CAT i dźwięk dotyczą tego samego odbiornika, bez przesunięcia
Radio	SQL 0, moc 35% (ok. 37 W)	ciągły dźwięk; FT8 nie potrzebuje pełnej mocy
wfview	rigctld włączony, port 4533	przez ten port WSJT‑X steruje radiem
wfview	wyjście: BlackHole 16ch, wejście: BlackHole 2ch	osobne karty dla odbioru i nadawania
wfview	wodospad wyłączony	na macOS 26 wywracał program przy połączeniu
WSJT‑X	Radio: Hamlib NET rigctl, 127.0.0.1:4533, PTT: CAT, Mode: Data/Pkt, Split: None	wybór „Icom IC‑9700” szuka radia na porcie szeregowym
WSJT‑X	Audio: wejście BlackHole 16ch (kanał Left), wyjście BlackHole 2ch	„Mono” uśredniało 16 kanałów
WSJT‑X	Auto Seq, „CQ: First”, Tx watchdog 30 min	odpowiedź na wołających bez klikania
macOS	czas ustawiany automatycznie (time.apple.com); kontrola: sntp pokazał +0,17 s	okresy muszą się zgadzać z UTC

Prawdziwy zrzut ekranu

WSJT‑X tuż po łączności

Zrzut z 19:59:42 UTC, chwilę po 73 od SP5EBH. Najedź na numer albo na opis, a zobaczysz, o którą część okna chodzi.

Okno WSJT-X 3.0.1 po łączności z SP5EBH: lista dekodów, częstotliwość 144,174 000, wiadomości Tx1 do Tx6

Band Activity. Wszystko, co dekoder złapał w paśmie, okres po okresie. Czerwone linie to wiadomości zaadresowane do mnie.
Rx Frequency. Rozmowa na mojej częstotliwości. Żółte linie to moje nadawanie, czerwone odpowiedzi SP5EBH.
Linia „SQ5CBA SP5EBH 73”. 195800 to godzina okresu, 13 to raport w dB, 0.3 to DT, czyli przesunięcie w czasie w sekundach, a 1001 to ton w Hz.
144,174 000 to częstotliwość nośnej radia. Sygnał leży wyżej o ton akustyczny: u mnie 144,174 MHz + 1540 Hz = 144,17554 MHz. Tę wartość WSJT‑X zapisał w logu.
DX Call i DX Grid: z kim rozmawiam. Azymut 360° i 37 km to wynik liczenia do środka kwadratu KO02, bo tylko tyle lokatora podał SP5EBH. Naprawdę dzieli nas 7 km.
Tx 1540 Hz i Rx 1001 Hz: ton, na którym nadaję, i ton, na którym słucham. W FT8 nie muszą być takie same.
Auto Seq i pole „CQ”. Auto Seq prowadzi łączność dalej sam. Przy „CQ: None” program nie odpowiada wołającym na moje CQ. Przy „CQ: First” odpowiada pierwszemu.
Enable Tx. Włącza nadawanie, wtedy świeci na czerwono. Przy włączonym Auto Seq program sam wyłącza go po każdej łączności. Żółty kolor przycisku i pola DX Call to ostrzeżenie: włączone są funkcje „Wait” i program może nadać sam, gdy odezwie się stacja z pola DX Call.
Tx1–Tx6: gotowe wiadomości łączności. Kropka „Next” wskazuje, co pójdzie w następnym okresie, przycisk „Now” wysyła od razu.
Pasek stanu: ostatnio nadana wiadomość (RRR) i „WD:30m”, czyli strażnik nadawania. Po 30 minutach bez łączności WSJT‑X sam przestanie wołać.
Poziom dźwięku z radia: 40 dB na samym szumie pasma.

Asystent AI przy radiu

Co robił Claude Code

Claude Code to narzędzie firmy Anthropic: asystent AI, który działa w terminalu, czyta i edytuje pliki oraz uruchamia polecenia. Zwykle pomaga programistom. U mnie przez kilka wieczorów szukał błędów w sieciowym torze radia, a 5 października przygotował stację do FT8 i pilnował łączności. Ten artykuł też powstał razem z nim.

Podział ról

Operatorem z licencją jestem ja i to ja decydowałem, kiedy nadajemy. Claude Code miał zgodę na samodzielne uruchamianie poleceń na moim Macu, ale robił to, o co go prosiłem. WSJT‑X i tak nie pozwala na w pełni automatyczne łączności: przy Auto Seq po każdym QSO sam wyłącza nadawanie.

Co zrobił 5 października

sprawdził, czy radio odpowiada w sieci, i odczytał jego ustawienia własnym programem w Pythonie, napisanym wcześniej na podstawie otwartego kodu wfview;
przestawił radio z przemiennika SR5W (145,750 MHz, przesunięcie −600 kHz) na 144,174 MHz USB‑D bez przesunięcia i sprawdził, że nadawałoby na właściwej częstotliwości;
uruchomił wfview i WSJT‑X, poprawił blokadę szumów i głośność, sprawdził zegar i poziom dźwięku, ustawił moc na 35%;
pilnował pliku z dekodami, podpowiedział, co kliknąć, gdy WSJT‑X nie odpowiadał SP5EBH, i zrzutem ekranu sprawdził, że kliknąłem dobrze;
po sesji zamknął programy i przywrócił radio dokładnie do stanu sprzed FT8: kanał SR5W, blokadę szumów, głośność i moc;
przy tym artykule zebrał źródła, wyliczył tony, narysował mapę z danych PSK Reportera i zrobił animacje. Temat i decyzje są moje.

claude · terminal · 5.10.2026

# 21:48 czasu polskiego: czy radio w ogóle odpowiada w sieci?
ping -c 3 192.168.0.212
3 packets transmitted, 3 packets received, 0.0% packet loss
python3 ic9700_przeglad.py --tylko 03,04,0f,1659,1a050116
03 → 145,750 MHz   04 → FM   0f → DUP− (przemiennik)
1659 → Dual Watch wyłączony   1a050116 → DATA MOD = LAN
# Radio stoi na przemienniku SR5W z przesunięciem −600 kHz. Najpierw VFO i simplex.
python3 ic9700_zapis.py --plan plan_ft8.json
07            tryb VFO                  FB
0f10          simplex, bez przesunięcia FB
050040174401  144,174 MHz               FB
060101        USB, filtr 1              FB
1a060101      tryb danych (USB-D)       FB
14030000      blokada szumów 0          FB
python3 ic9700_przeglad.py --tylko 1c03
1c03 → częstotliwość nadawania 144,174 MHz ✓
open -a wfview
rigctld nasłuchuje na 127.0.0.1:4533 (po 4 s)
# wfview po połączeniu wpisał swoje SQL 0,43 i AF 1,0. Poprawiam przez rigctld.
echo 'L SQL 0' | nc 127.0.0.1 4533; echo 'L AF 0.22' | nc 127.0.0.1 4533
RPRT 0   RPRT 0
sntp time.apple.com
+0.165875 +/- 0.045142 time.apple.com
open -a wsjtx
ffmpeg -f avfoundation -i ":BlackHole 16ch" -t 6 -af astats -f null -
RMS level dB: -49.96   (ok. 40 dB na wskaźniku WSJT-X)
echo 'L RFPOWER 0.35' | nc 127.0.0.1 4533
RPRT 0   (moc ok. 37 W, jak dzień wcześniej)
# 19:55 UTC: Filip włącza Enable Tx. Pilnuję pliku ALL.TXT.
195545  Tx        1540  CQ SQ5CBA KO02
195600  Rx  +13   1003  SQ5CBA SP5EBH KO02
195615  Tx        1540  CQ SQ5CBA KO02
# SP5EBH odpowiada, a WSJT-X dalej woła CQ. Trzeba dwa razy kliknąć jego linię.
195715  Tx        1540  SP5EBH SQ5CBA +13
195730  Rx  +13   1001  SQ5CBA SP5EBH R+12
195745  Tx        1540  SP5EBH SQ5CBA RRR
195800  Rx  +13   1001  SQ5CBA SP5EBH 73
tail -1 wsjtx_log.adi
<call:6>SP5EBH <rst_sent:3>+13 <rst_rcvd:3>+12 <band:2>2m <time_off:6>195811
# Łączność jest w logu. Kopia ADIF do wgrania na QRZ.com: ~/Downloads.

← przesuń w bok, żeby zobaczyć całość →

Tak Claude Code ustawił 144,174 MHz. CI‑V to język, którym radia Icom rozmawiają z komputerem. Ten sam rozkaz można wysłać kablem albo przez sieć. A2 to domyślny adres IC‑9700 (według instrukcji), E0 to adres komputera. Po każdym rozkazie radio odpowiada FB („w porządku”) albo FA („błąd”).

Wpadki

Nie wszystko poszło gładko

kliknęliśmy Enable Tx w tej samej sekundzie, więc nadawanie wyłączyło się po jednym CQ
przy kończeniu pierwsza próba zatrzymania nie wyłączyła Enable Tx i poszło jeszcze jedno CQ
dzień wcześniej jego test dekodera wysłał do PSK Reportera fałszywy spot z wymyślonym znakiem
po każdej wpadce zapisywał, co poszło nie tak, żeby nie powtórzyć jej następnym razem

Wnioski

Gdzie AI się przydaje

najbardziej przy żmudnym szukaniu przyczyn: logi, menu radia, ustawienia trzech programów naraz
przy sprzęcie nadawczym każdy krok powinien być widoczny i odwracalny: zmiany szły z plików z planem, a stan radia był odczytywany przed i po
przy myszy powinna być jedna osoba naraz
odpowiedzialność za każdą emisję zostaje przy operatorze

Na czym się potknęliśmy

Dziesięć pułapek z prawdziwej sesji

Każda z nich kosztowała mnie co najmniej jeden wieczór. Pierwsze próby z siecią robiłem w lipcu, a nadawanie ruszyło dopiero 4 października.

Radio odpowiada na ping, a wfview pisze „No response”
Sieć działa, ale radio nie wpuszcza programu. W menu IC‑9700 sterowanie po sieci jest osobnym przełącznikiem.
→ SET › Network › Network Control = ON
Radio nadaje, a moc wynosi 0 W
Tor dźwięku do modulatora szedł z USB, nie z sieci. Ustawienia FT8 w radiu same przestawiły DATA MOD na USB.
→ SET › Connectors › MOD Input › DATA MOD = LAN
Wodospad pełen szumu, a dekodów zero
IC‑9700 ma dwa odbiorniki. CAT stroił jeden na 144,174, a dźwięk przez sieć szedł z drugiego, ustawionego na 145,000.
→ jeden odbiornik (MAIN), Dual Watch wyłączony
Czarne pasy na wodospadzie
Przy włączonej blokadzie szumów (SQL) dźwięk przychodził kawałkami, z przerwami po 2–4 s. wfview po połączeniu sam wpisywał SQL 0,43.
→ SQL = 0, poprawione po każdym uruchomieniu wfview
Kanał przemiennika i „Fake It”
Radio stało na kanale pamięci z przesunięciem −600 kHz. Rozdzielenie częstotliwości „Fake It” w WSJT‑X zgłasza wtedy błąd. Gorzej, gdyby przesunięcie zostało przy nadawaniu.
→ przed WSJT‑X: VFO, simplex, sprawdzić częstotliwość nadawania
Poziom dźwięku prawie zero
Wirtualna karta BlackHole 16ch ma 16 kanałów, a ustawienie „Mono” w WSJT‑X uśredniało je wszystkie. Sygnał był tylko w dwóch.
→ WSJT‑X › Audio › wejście: kanał Left
wfview zamyka się sam
Na macOS 26 program padał kilka sekund po połączeniu z radiem. Winny był jego własny wodospad, a potem odczyt dźwięku z BlackHole 16ch.
→ wodospad wfview wyłączony, TX przez BlackHole 2ch, RX przez 16ch
Fałszywy spot w PSK Reporterze
Przy teście dekodera podałem do WSJT‑X sygnał z programu ft8sim z wymyślonym znakiem. WSJT‑X zgłosił go do PSK Reportera jako prawdziwy odbiór.
→ na czas testów: PSK Reporter wyłączony
Ktoś woła, a program milczy
SP5EBH wołał mnie trzy razy, a WSJT‑X odpowiadał kolejnym CQ. Winne było pole „CQ: None”.
→ „CQ: First” albo dwa kliknięcia w linię wołającego
Dwie ręce na jednej myszy
Kliknąłem Enable Tx w tej samej sekundzie co Claude Code. Dwa kliknięcia to włącz i wyłącz, więc poszło jedno CQ i koniec.
→ przy myszy jedna osoba naraz

Fragment okna WSJT-X z rozwiniętą listą: CQ: None, CQ: First, CQ: Max Dist, CQ: Max dB, CQ: Min dB — **Lista „CQ” w WSJT‑X 3.0.** Przy „CQ: None” program nie odpowiada sam na odpowiedzi na moje CQ. „First” wybiera pierwszego wołającego, „Max Dist” najdalszego, „Max dB” i „Min dB” najsilniejszego lub najsłabszego. Zrzut z 5.10.2026, 20:02 UTC.

PSK Reporter

Kto mnie słyszał

PSK Reporter zbiera automatyczne zgłoszenia odbioru od programów takich jak WSJT‑X. Wystarczy zawołać CQ, a po kilku minutach na mapie widać, kto mnie odebrał i z jakim raportem. Serwis prowadzi Philip Gladstone N1DQ i sam niczego nie nadaje.

← przesuń w bok, żeby zobaczyć całość →

15 stacji, które odebrały moje CQ 5 października między 19:55 a 20:10 UTC. Mapa jest wyśrodkowana na moim QTH i odległości od środka są prawdziwe. Najbliżej był SP5EBH (7 km, +10 dB), najdalej LY2WR‑3 na Litwie (355 km, −24 dB). Kolor kropki to raport odbiorcy. Lokatory pochodzą z PSK Reportera, a odległości liczę po kole wielkim, tak jak w kalkulatorze lokatora.

Co widać w danych

Przez kwadrans wołania (moc ok. 37 W, pionowa antena X‑200N) PSK Reporter dostał 15 raportów odbioru: 5 z Warszawy i okolic oraz 10 z odległości od 72 do 355 km. Trzy najsłabsze miały −21, −24 i −24 dB, czyli były na granicy możliwości dekodera.

Dzień wcześniej, 4 października, moje CQ zdekodował między innymi EW6FS z Białorusi: 504 km, −19 dB. To najdalszy odbiór mojego sygnału na 2 m, jaki do tej pory widziałem.

W drugą stronę było gorzej. Przez ten sam kwadrans zdekodowałem tylko SP5EBH, a wieczorem 4 października nie zdekodowałem nikogo, choć według PSK Reportera nadawało wtedy 5–7 stacji w odległości od 66 do 270 km. Dlaczego, piszę niżej.

W chwili mojego zrzutu PSK Reporter widział na świecie 6351 aktywnych nasłuchów FT8, z czego 271 na 2 m. Po FT8 przypadało ok. 92% wszystkich zgłoszeń z ostatnich dwóch godzin, ale to statystyka automatycznych raportów, a nie łączności.

Mapa PSK Reportera: Polska nocą, dymki z czasem zgłoszeń przy stacjach, które odebrały SQ5CBA

Antena

Pionowa antena na poziomym paśmie

Do FT8, SSB i CW na 2 m używa się anten z polaryzacją poziomą. IARU nigdy tego formalnie nie zaleciła, ale taka jest powszechna praktyka. Pionowa jest standardem w FM i na przemiennikach. Moja X‑200N jest pionowa, bo służy głównie do FM.

Ile to kosztuje

ARRL Antenna Book podaje, że przy skrzyżowanej polaryzacji trzeba się liczyć z dodatkowymi stratami 20 dB lub więcej. W teorii, przy antenach ustawionych idealnie prostopadle, moc w ogóle by nie przeszła.

20 dB to sto razy mniej mocy. W FT8 to różnica między dekodem przy −5 dB a sygnałem −25 dB, którego dekoder już nie złapie.

Co zobaczyłem w praktyce

Mnie odebrało 15 stacji, a ja zdekodowałem tylko jedną, 7 km ode mnie. Przewodnik FT8 Gary’ego Hinsona ZL2IFB radzi: jeśli inni słyszą Cię dużo lepiej niż Ty ich, popraw odbiór albo zmniejsz moc. U mnie pierwszym krokiem będzie pozioma antena kierunkowa, choćby mała Yagi.

Taką antenę da się zbudować samemu. Opisałem to w artykule o antenie Yagi na 2 m i 70 cm.

Pionowa antena kolinearna Diamond X-200N na maszcie na dachu kamienicy, w tle niebo i dachy Mokotowa

Pion kontra poziom. Antena odbiera tę składową pola elektrycznego, która drga wzdłuż jej elementów. Pionowa i pozioma antena „mijają się” o 90°.

Kratownicowy maszt z dużym zestawem długich anten Yagi na 2 m na tle wieczornego nieba — **Szyk anten Yagi na 2 m stacji DK5LA.** Do słabych sygnałów na tym paśmie używa się długich anten kierunkowych. Do FT8 wystarczy dużo mniejsza · fot. Reinhard Kuehn DK5LA, CC BY‑SA 4.0

Po łączności

Log, QRZ i co dalej

Łączność trafia do pliku wsjtx_log.adi w formacie ADIF, który przyjmuje każdy dziennik i serwis. Plik z QSO z SP5EBH Claude Code przygotował do wgrania na QRZ.com. Jak to zrobić, opisałem w poradniku QRZ i logbook. Poniżej pięć rzeczy, które zrobiłbym od początku, gdybym zaczynał jeszcze raz.

Najpierw słuchaj

Ustaw 144,174 MHz, WSJT‑X w trybie FT8 i przez kwadrans tylko patrz. Jeśli coś się dekoduje, tor odbiorczy działa. Podręcznik radzi ustawić poziom szumu na wskaźniku na ok. 30 dB i wyłączyć AGC albo ograniczyć jego działanie.

FT8 · USB‑D · 144,174 MHz · szum ok. 30 dB

Zegar i moc

Zegar z dokładnością do sekundy. Moc z umiarem: FT8 to emisja do słabych sygnałów, a przewodnik ZL2IFB wprost prosi, żeby nie przesadzać z mocą. Nadawanie trwa 12,64 s ze stałą mocą, więc radio grzeje się jak przy nośnej, a nie jak przy fonii.

Odpowiadaj obok wołającego

Gdy odpowiadasz na czyjeś CQ, wybierz wolny ton i zaznacz Hold Tx Freq. Podwójne kliknięcie w dekod samo ustawi okres, w którym masz nadawać.

Sprawdzaj PSK Reporter

Na mapie pskreporter.info wpisz swój znak i wybierz „sent by”. Po kilku minutach od CQ zobaczysz, kto Cię odebrał. W WSJT‑X wystarczy zaznaczyć raportowanie do PSK Reportera i wpisać 6‑znakowy lokator.

Pozioma antena

Jeśli inni słyszą Cię dużo lepiej niż Ty ich, problem leży po stronie odbioru. Na 2 m pierwszym krokiem jest antena pozioma. Gdy będzie gotowa, warto spróbować też meteor scatter i jesiennego tropo.

Źródła

Skąd te liczby

S. Franke K9AN, B. Somerville G4WJS, J. Taylor K1JT, „The FT4 and FT8 Communication Protocols”, QEX, lipiec/sierpień 2020 · wsjt.sourceforge.io
WSJT‑X User Guide 3.0.0 · wsjt.sourceforge.io
WSJT‑X Release Notes (od 1.8.0 do 3.2.0‑rc1) · wsjt.sourceforge.io
Kod źródłowy WSJT‑X: domyślna tabela częstotliwości (FrequencyList.cpp) i dekoder FT8 (sync8.f90) · github.com
IARU Region 1 VHF Handbook, wersja 10.03 (luty 2026) · www.iaru-r1.org
ARRL: „FT8 Mode is Latest Bright, Shiny Object in Amateur Radio Digital World”, 1.08.2017 · www.arrl.org
ARRL / Club Log, M. Wells G7VJR: „Mode Usage Evaluation: 2017 Was the Year When Digital Modes Changed Forever” · www.arrl.org
Club Log, DX Report (tydzień 28.09–5.10.2026) · clublog.org
PSK Reporter: mapa, statystyki i dane odbiorów SQ5CBA z 5.10.2026 · pskreporter.info
Nagroda Nobla z fizyki 1993, komunikat prasowy · www.nobelprize.org
Icom IC‑9700: strona produktu i instrukcja podstawowa (Basic Manual) · www.icomjapan.com
wfview: strona projektu i instrukcja emulacji rigctld · wfview.org
G. Hinson ZL2IFB, „FT8 Operating Guide” · www.g4ifb.com
ARRL Antenna Book, rozdz. 18 „VHF and UHF Antenna Systems”: straty przy skrzyżowanej polaryzacji
Claude Code: dokumentacja Anthropic · code.claude.com
Dane własne: ALL.TXT i wsjtx_log.adi z WSJT‑X 3.0.1, tony z programu ft8code, zrzuty ekranu z 5.10.2026

Parametry FT8 podaję według WSJT‑X 2.1 i nowszych. W 2017 r. FT8 działało trochę inaczej (75 bitów, kod LDPC 174,87, próg −20 dB), więc starsze opisy w sieci mogą podawać inne liczby. Statystyki Club Log i PSK Reportera zmieniają się z dnia na dzień.

Następny krok

Posłuchaj 144,174 i zawołaj CQ

Najprostszy start: radio w USB‑D, WSJT‑X w trybie FT8 i kwadrans nasłuchu. U mnie na 2 m słuchających było dużo, a nadających niewielu, więc nawet jedno CQ zostawi ślad na mapie PSK Reportera. Jeśli mnie usłyszysz, daj znać w księdze gości.

Odtwórz łączność jeszcze raz Zbuduj poziomą Yagi

FT8 na 2 m:pierwsza łączność krok po kroku

Trzy minuty, sześć wiadomości

Emisja, która słyszy pod szumem

Franke i Taylor, osiem tonów

Dzisiejsze FT8

Słyszy pod szumem

Wąski jak telegrafia

Okres nadawania

Moje „CQ SQ5CBA KO02” jako 79 tonów

Zegar jest częścią radia

0,3 s u SP5EBH

+0,17 s

144,174 MHz i reszta pasm

IC‑9700 bez kabla audio

WSJT‑X tuż po łączności

Co robił Claude Code

Podział ról

Co zrobił 5 października

Nie wszystko poszło gładko

Gdzie AI się przydaje

Dziesięć pułapek z prawdziwej sesji

Radio odpowiada na ping, a wfview pisze „No response”

Radio nadaje, a moc wynosi 0 W

Wodospad pełen szumu, a dekodów zero

Czarne pasy na wodospadzie

Kanał przemiennika i „Fake It”

Poziom dźwięku prawie zero

wfview zamyka się sam

Fałszywy spot w PSK Reporterze

Ktoś woła, a program milczy

Dwie ręce na jednej myszy

Kto mnie słyszał

Co widać w danych

Pionowa antena na poziomym paśmie

Ile to kosztuje

Co zobaczyłem w praktyce

Log, QRZ i co dalej

Najpierw słuchaj

Zegar i moc

Odpowiadaj obok wołającego

Sprawdzaj PSK Reporter

Pozioma antena

Skąd te liczby

Posłuchaj 144,174 i zawołaj CQ

FT8 na 2 m:
pierwsza łączność krok po kroku