Strona główna  /  FM Poland

Poradnik · sieć FM

FM Poland

Zwykły analogowy FM, zwykły przemiennik, zwykłe „ręczniaki” za dwie stówy — tyle że spięte internetem w jedną krajową sieć. Bez kodeka, bez rejestracji ID, bez kupowania nowego radia. Poniżej: jak to działa, co to są grupy 260xx, które kody DTMF trzeba znać, gdzie tego posłuchać na Mazowszu i jak zbudować własny hotspot.

analog FM · bez cyfry SVXLink + reflektor PL ~60 stacji automatycznych grupy 260xx
Ręczny radiotelefon UHF na biurku obok miniaturowego hotspota FM z anteną SMA, w tle laptop z dashboardem sieci
ręczniak + hotspot · cała sieć mieści się na biurku
Podstawy

Czym jest FM Poland

Sieć, która nie zmienia niczego w Twoim radiu — zmienia to, co dzieje się za przemiennikiem.

Internet doklejony do przemiennika

FM Poland to ogólnopolska sieć łącząca analogowe przemienniki FM i małe domowe hotspoty przez internet. Sercem jest oprogramowanie SVXLink — otwarty sterownik przemiennika napisany przez krótkofalowców — oraz centralny serwer, czyli reflektor, który kieruje ruchem między wszystkimi węzłami.

Z Twojej strony nic się nie zmienia: nadajesz zwyczajnym FM-em, z subtonem CTCSS, na normalnym przemienniku. Różnica polega na tym, że przemiennik ma dopięty mały komputer (najczęściej Raspberry Pi albo Orange Pi), który ten sam sygnał równolegle wysyła do reflektora — a reflektor rozsyła go dalej, do wszystkich węzłów słuchających tej samej grupy rozmównej.

  • Bez cyfry — żadnego kodeka, AMBE, rejestracji ID DMR ani znaku w bazie D-STAR
  • Bez nowego sprzętu — wystarczy dowolne radio FM z subtonem i klawiaturą DTMF
  • Bez propagacji — Warszawa słyszy Lublin niezależnie od tego, co robi jonosfera
  • Bez opłat — sieć utrzymuje się z dobrowolnych wpłat użytkowników

Projekt wystartował w latach 2020/2021 z inicjatywy Waldka SP2ONG (razem z SP1ARE, SP5NAF, SP7LAK i SQ9GIN). Prototypem był wcześniejszy FM Kujawiak (2016–2018), który spinał przemienniki Bydgoszczy, Brodnicy, Torunia i Włocławka. Dziś w sieci pracuje około 60 stacji automatycznych i blisko 300 zarejestrowanych użytkowników (dane organizatorów, stan na 13.07.2024).

Przemiennik UHF w szafie 19 cali: duplekser wnękowy, nadajnik i mały komputer jednopłytkowy z kablem ethernet duplekser, przemiennik i Raspberry Pi w jednej szafie
Różnica

Dlaczego to nie jest zwykłe linkowanie

Starsze pomysły na spinanie przemienników miały jedną wadę: wszyscy słyszeli wszystkich, przez cały czas. FM Poland rozwiązuje to grupami.

01

Przemiennik zostaje lokalny

Domyślnie SR5RR jest nadal warszawskim przemiennikiem, a nie głośnikiem całej Polski. Ruch z sieci wchodzi na niego tylko wtedy, gdy ktoś aktywuje grupę, którą ten przemiennik monitoruje.

02

Kilka rozmów naraz

Na jednym reflektorze może równocześnie trwać QSO ogólnopolskie, rozmowa regionalna Mazowsza i test na echu — bo każde siedzi na innej grupie rozmównej i nikt nikomu nie wchodzi w słowo.

03

Sam decydujesz, gdzie Cię słychać

Jednym kodem DTMF przenosisz swoją transmisję z lokalnej grupy na ogólnopolską, europejską albo prosto do kolegi w Chicago. Po minucie ciszy wszystko wraca do stanu domyślnego.

Trasa sygnału

Co się dzieje po naciśnięciu PTT

Od Twojej anteny do głośnika kolegi z drugiego końca kraju — sześć kroków i jeden serwer pośrodku.

Twoje radio FM + CTCSS + DTMF eter Przemiennik SR5RR · 439,275 + SVXLink na Rpi DEFAULT_TG / MONITOR_TGS internet Reflektor FM Poland rozdziela ruch wg numeru grupy 3 serwery zapasowe SR5MM Mińsk Maz. SR8LW Łuków hotspot u kolegi w domu grupa rozmowna, np. TG 26050 słyszą się tylko węzły ustawione na tę samą grupę
Ta sama transmisja idzie dwiema drogami naraz: w eter lokalnie i przez internet do wszystkich, którzy siedzą na wybranej grupie.
!

Najważniejsza zasada: grupa jest aktywna tylko przez chwilę. Po ostatniej transmisji SVXLink odlicza zwykle 30 lub 60 sekund (parametr TG_SELECT_TIMEOUT), sygnalizuje koniec trzytonowym dźwiękiem i wraca do grupy domyślnej. Jeśli po dłuższej przerwie chcesz kontynuować rozmowę — trzeba grupę wybrać jeszcze raz.

Serce systemu

Grupy rozmowne — numeracja

Numer grupy nie jest przypadkowy. Odczytuje się go jak numer kierunkowy: im dłuższy, tym węższy zasięg rozmowy.

ZakresCo oznacza
0 – 100zastosowania specjalne — lokalne pogodynki, echa, testy przemiennika
100 – 200łączności nielokalizowane — satelita QO-100, ISS i podobne
91grupa ogólnoświatowa
112łączność kryzysowa, EmCom — z reguły ma najwyższy priorytet na każdym węźle
200 / 300 / 400 / 500 / 600 / 700kontynenty: Europa, Ameryka Płn., Azja, Oceania, Afryka, Ameryka Płd.
2xx, 3xx, …kraje, zgodnie z numeracją kontynentu (230 Czechy, 235 Wielka Brytania, 255 Ukraina, 262 Niemcy, 310 USA)
260Polska — wywołania ogólnopolskie i AUTO-QSY
2600krajowe pogaduchy (plus 260001…260010 jako pokoje boczne)
2600xxgrupy specjalnego przeznaczenia, przydzielane indywidualnie
260xregiony, historycznie po okręgach: 2605 to region SP5
260xxgrupy subregionalne — min. dwa przemienniki, np. 26050 Mazowsze
260xxypojedynczy przemiennik w grupie subregionalnej, np. 260500 SR5RR
260x9ypojedynczy przemiennik spoza grupy subregionalnej, np. 260592
·−

W FM Poland grupy są operacyjne, a nie tematyczne — nie znajdziesz tu „grupy o antenach” czy „grupy o Raspberry”. Numery regionalne i subregionalne przydziela zespół sieci; grupy dla pojedynczych przemienników tworzą się same.

Ściąga

Grupy, które warto mieć pod ręką

TGNazwaKiedy używać
260Ogólnopolskawywołanie ogólne — tu wołasz, gdy szukasz kogokolwiek w kraju
2600PL Pogaduchyrozmowa, która się przeciąga — przenosi się ją tutaj z grupy wywoławczej
26050Mazowszegrupa subregionalna spinająca warszawskie i podwarszawskie przemienniki
2605Region SP5całe SP5, gdy Mazowsze to za wąsko
112Komunikacja ratunkowawyłącznie sytuacje kryzysowe — grupa z najwyższym priorytetem
26002Sieć EchoLinkmost do świata EchoLinka
26001Sieć AllStarLinkmost do AllStarLinka
26005Sieć PolStarmost do polskiej sieci PolStar
260019Mobilnadla jadących — słychać się między wozami w trasie
260055Aktywacjewyjazdy w teren, zamki, parki, szczyty
260059Zawodykoordynacja w czasie zawodów
91Ogólnoświatowagdy chcesz zawołać poza Polskę
200Europaruch europejski
999Testysprawdzanie modulacji bez zajmowania grup roboczych
9990Echo Testsieciowe echo — nagrywa i odtwarza Twoją transmisję
2605 region SP5 26050 subregion Mazowsze 260500 pojedynczy przemiennik im dłuższy numer, tym węższy krąg
Gdzie tego posłuchać

FM Poland na Mazowszu

Grupa 26050 Mazowsze spina kilkanaście stacji. Poniżej te, które realnie słychać z Warszawy i okolic — częstotliwości za moją bazą przemienników, numery grup za wykazem FM Poland.

ZnakTX (nasłuch)RX (nadajesz)CTCSSTGLokalizacja
SR5RR439,2750431,6750127,3260500Warszawa – Mokotów, 60 m n.p.t., MTR2000, 15 W
SR5GM439,2250431,6250127,3260509Grodzisk Mazowiecki, klub SP5PMU, 35 m n.p.t., 15 W
SR5MM438,9500431,3500260503Mińsk Mazowiecki, MTR2000, 15 W
SR5RAD145,7875145,1875118,8260507Radom, obiekt Emitel ~80 m n.p.t., pasmo 2 m
SR5S145,6125145,0125260505Siedlce, Vertex VXR-7000, pasmo 2 m
SR5Epatrz baza przemienników260504Warszawa – Ochota
SR5AWKpatrz baza przemienników260506Warszawa
SR5POTpatrz baza przemienników260508Warszawa
SR5PLpatrz baza przemienników260501Płock
SR0DZpatrz baza przemienników260521Serock — subregion 26052 Jezioro Zegrzyńskie
SR0CKpatrz baza przemienników260522Serock — subregion 26052
SR5OSpatrz baza przemienników260511Ostrołęka — subregion 26051 Kurpie
?

Skąd wiadomo, czy przemiennik jest w sieci dzisiaj? Stan wszystkich węzłów pokazuje na żywo dashboard sieci — dashboard.fm-poland.pl. Widać tam, kto właśnie nadaje i na której grupie. Skład sieci zmienia się z miesiąca na miesiąc, więc traktuj tabelę wyżej jako punkt wyjścia, a nie wyrocznię.

Pilot do sieci

Kody DTMF

Całe sterowanie odbywa się z klawiatury radia. Kod wystukujesz trzymając PTT, wolno i wyraźnie — przemiennik potwierdzi go komunikatem głosowym albo tonem.

KodCo robi
9*#powiedz, na jakiej grupie jestem teraz
91TG#wybierz grupę o numerze TG — podstawowy kod, np. 9126050# to Mazowsze
910#zdejmij aktywną grupę (żadna nie jest wybrana)
91#wróć do poprzednio używanej grupy
92#QSY — przenieś wszystkie aktywne węzły na grupę wskazaną przez serwer
92TG#przenieś wszystkie aktywne węzły na grupę TG (tak się „zabiera” rozmowę z grupy wywoławczej na pogaduchy)
93#podążaj za ostatnim QSY
94TG#monitoruj dodatkowo grupę TG przez najbliższą godzinę (czas ustala opiekun węzła)
Bonus

Usługi lokalne

Te kody nie idą do sieci — obsługuje je SVXLink na miejscu. Zestaw zależy od opiekuna przemiennika, więc nie wszędzie znajdziesz wszystko.

KodFunkcja
*#identyfikacja SVXLink
0#pomoc głosowa
1#lokalne echo — nagra i odtworzy Twoją modulację; wyjście kodem #
2#moduł EchoLink; połączenie: nr#, wyjście: #
3# / 30#adres IP hotspota (moduł NetInfo)
KodInformacja
53#METAR Warszawa Okęcie
54#METAR Warszawa Modlin
51# … 514#METAR pozostałych lotnisk (51 Bydgoszcz, 52 Olsztyn, 55 Kraków, 56 Łódź, 59 Gdańsk…)
60#aktualna pogoda z OpenWeatherMap
61#alerty meteorologiczne
62#warunki propagacji KF i UKF
63#zagrożenie pożarowe lasu (w sezonie)
64#stan rzeki z wybranego wodowskazu
D

Nie masz klawisza D? Makra DTMF skracają wybieranie grup do postaci D50# zamiast 9126050#. Klawisz „D” bywa schowany: w Baofengach UV-5R to EXIT, w GD-77 z OpenGD77 strzałka „>”, w MD-9600 SK1 + strzałka w dół, w Yaesu FT-70 przycisk AMS. Zestaw makr ustala opiekun przemiennika.

Praktyka

Pierwsze QSO krok po kroku

Nie musisz się nigdzie rejestrować, żeby po prostu porozmawiać przez przemiennik w sieci. Wystarczy ważne pozwolenie UKE i radio.

1

Zaprogramuj przemiennik jak każdy inny

Nasłuch na częstotliwości TX przemiennika, nadawanie z odpowiednim odstępem, subton CTCSS na nadawaniu. Nic specjalnego — to zwykły kanał FM.

SR5RR: RX 439,2750 · TX 431,6750 · CTCSS 127,3 Hz
2

Posłuchaj, zanim naciśniesz

Minuta nasłuchu powie Ci, czy akurat trwa rozmowa sieciowa, czy przemiennik stoi na swojej grupie lokalnej. Wchodzenie w środek QSO z Lublina brzmi tak samo źle, jak wchodzenie w środek QSO lokalnego.

3

Sprawdź, gdzie jesteś

Wystukaj 9*#. Przemiennik odpowie, jaka grupa jest aktywna. Jeśli żadna — jesteś tylko lokalnie i sieć Cię nie słyszy.

9*# → „talk group 26050”
4

Wybierz grupę

Chcesz zawołać w kraju — wchodzisz na 260. Chcesz pogadać z Mazowszem — 26050. Kod wystukujesz z wciśniętym PTT, po czym zwalniasz nadawanie.

91260# · 9126050#
5

Zawołaj — i zrób pauzę po PTT

„Tu SQ5CBA, wywołanie ogólne w sieci FM Poland”. Po naciśnięciu PTT odczekaj pół sekundy przed pierwszym słowem: sygnał musi obejść wszystkie węzły, a każdy z nich dokłada kawałek opóźnienia. Bez tej pauzy Twój znak zjada sieć.

6

Zejdź z grupy wywoławczej

Jak już się zgadaliście, przenieście się z 260 na pogaduchy. Kod 922600# zabiera na TG 2600 wszystkie węzły biorące udział w rozmowie — grupa wywoławcza zostaje wolna dla innych.

922600#
7

Zostaw przemiennik tak, jak go zastałeś

Po rozmowie grupa i tak wygaśnie sama po 30–60 sekundach. Jeśli chcesz przyspieszyć powrót do stanu domyślnego — 910#.

·

Zanim zaczniesz eksperymentować z modulacją — do tego jest lokalne echo (1#) oraz grupy TG 999 i TG 9990. Testowanie na grupie ogólnopolskiej to najszybszy sposób, żeby poznać wszystkich w sieci, ale nie z tej dobrej strony.

Własny węzeł

Hotspot — przemiennik na biurku

Nie masz w zasięgu przemiennika z FM Poland? Zbuduj mikro-przemiennik o zasięgu jednego mieszkania i wejdź do sieci ręczniakiem z fotela.

Domowy hotspot FM: komputer jednopłytkowy z dolutowanym modułem nadawczo-odbiorczym i anteną SMA w przezroczystej obudowie komputerek + moduł radiowy + antenka

Z czego to się składa

Hotspot FM to nic więcej niż mały komputer z Linuksem, moduł nadawczo-odbiorczy FM i antena. Całość mieści się w pudełku wielkości paczki papierosów i zjada kilka watów.

  • Komputer — Orange Pi Zero albo Raspberry Pi; Orange Pi Zero jest ulubieńcem sieci, bo jest tani i ciasny
  • Radio — moduł SA818 lub DRA818, czyli kompletny transceiver FM na płytce za kilkadziesiąt złotych
  • Karta dźwiękowa — przy prostszych rozwiązaniach zwykły dongiel CM108
  • Antena — gumowa antenka SMA w zupełności wystarczy; hotspot ma świecić na metry, nie kilometry
  • Oprogramowanie — SVXLink, zwykle z gotowym obrazem i dashboardem w przeglądarce

Do rozmowy przez hotspot wystarczy dowolna „chińszczyzna” — w sieci widuje się Quansheng UV-K5 i UV-K6, Baofengi BF-888 czy R1-2020. Radio ma tylko dojechać przez pokój do modułu.

Jedno ustawienie, które robi różnicę

W hotspocie osobistym ustaw grupę domyślną na zero:

DEFAULT_TG=0
MONITOR_TGS=112+++,260,2600,26050+

Przy DEFAULT_TG=0 wszystko, co hotspot usłyszy „ot tak” — Twoje kody DTMF, przypadkowe wzbudzenie, sąsiad na tej samej częstotliwości — nie idzie do sieci. Grupy z MONITOR_TGS nadal słyszysz; żeby zacząć na którejś nadawać, wybierasz ją kodem 91TG#.

Formalności

Kiedy potrzebna jest rejestracja

To najczęstsze nieporozumienie wokół sieci. Rozdzielmy dwie rzeczy.

Chcesz tylko rozmawiać

Nie rejestrujesz się

Korzystanie z przemiennika pracującego w FM Poland nie wymaga żadnego zgłoszenia. Wystarczy ważne pozwolenie radiowe UKE — dokładnie tak samo, jak na każdym innym przemienniku w kraju.

Chcesz podłączyć własny węzeł

Wypełniasz wniosek

Hotspot, publiczny węzeł simpleksowy albo przemiennik trzeba zgłosić — dostaje własny znak w sieci i przydzieloną grupę. Weryfikację robi zespół sieci, w wolnym czasie i po godzinach.

W formularzuCo podajesz
Typ węzłahotspot prywatny albo przemiennik / hotspot publiczny
Znakwielkimi literami — znak identyfikuje urządzenie, nie operatora
Sufikshotspoty: N1N9, EL; przemienniki: UHF, VHF, L-VHF, HF, EL, GW
Typ grupyindywidualna („dziewiątkowa”) albo regionalna, np. 26050 Mazowsze
Znak SYSOP-aopiekun węzła, opcjonalnie drugi
Skan pozwolenia UKEzdjęcie albo skan, dane wrażliwe można zamazać; plik jest kasowany po weryfikacji
Nomenklatura

Jak czytać znaki w sieci

ZNAK
hotspot osobisty, domowy — po prostu Twój znak
ZNAK-EL
ZNAK-GW
połączenie bez portu radiowego, np. przejście do EchoLinka
SRxxx
przemiennik albo publiczny węzeł simpleksowy — wymaga licencji kat. 5
TGxxx
InterLink z serwerem FM Germany dla wybranych grup
§

Opiekun hotspota publicznego odpowiada za cały ruch, który przez ten hotspot wchodzi do sieci. Sieć zrezygnowała też z przyznawania znaków z sufiksem -ND i zachęca do uzyskiwania normalnych licencji na stacje automatyczne — także dla węzłów simpleksowych.

Savoir-vivre

Zasady, których naprawdę się pilnuje

Sieć stoi na Kodeksie Krótkofalowca i na tym, że nikt tu nikomu nic nie płaci. Kilka rzeczy jest jednak spisanych wprost.

Ważna licencjaUKE, bez wyjątków Z sieci może korzystać każdy radioamator z ważnym pozwoleniem radiowym wydanym przez UKE. Nasłuchowcy — na nasłuchu.
Testy na echu1# · TG 999 · TG 9990 Wszelkie próby modulacji, dewiacji i „czy mnie słychać” robi się na lokalnym echu albo na grupach testowych. Nie na 260.
Skalibrowane audioani za cicho, ani za głośno W sieci Twój sygnał leci przez cudze głośniki w całym kraju. Warto posłuchać uwag innych i poprawić poziomy — to jedyna rzecz, o której użytkownicy mówią sobie najczęściej.
Sprzęt w kulturze technicznejzwłaszcza węzły Nadajnik, który się wzbudza albo ciągnie w sieć szumy, jest problemem wszystkich. Przy podatności na wzbudzenia zaleca się grupę 0 jako domyślną.
Cierpliwość do administratorówto jest hobby, nie usługa Zgłoszenia rozpatruje się „tak szybko, jak to możliwe — nie szybciej”. Sieć utrzymuje się z dobrowolnych wpłat i wolnego czasu kilku osób.
Uporczywe zakłócaniekończy się blokadą Zespół sieci może odciąć stację od reflektora. Zdarza się też, że opiekunowie wyłączają fajne moduły SVXLinka, bo ktoś się nimi znęcał.
Awaryjnie

Wejście do sieci bez radia

Bywa, że hotspot został w domu, a nadawać się nie da. Do reflektora można się dowiązać także z komputera.

Linkify i aplikacje mobilne

Linkify to klient reflektorów SVXLink na Windows, napisany przez Adriana SQ8AM. Pozwala rozmawiać na grupach przez internet, z mikrofonu i głośników komputera: szybkie przełączanie grup, PTT z klawiatury, profile połączeń. Program jest do pobrania ze strony autora — linkify.sq8am.pl.

Na telefonach ten sam rodzaj zadania wykonują Latry, QSOLink i HamLink. Trzeba jednak pamiętać, o co w tym wszystkim chodzi: aplikacja to proteza na czas, gdy nie da się nadawać. Sieć FM Poland powstała po to, żeby ożywić eter, a nie żeby go zastąpić komunikatorem.

Podglądy na żywo

  • dashboard.fm-poland.pl — kto właśnie nadaje, na jakiej grupie i z którego węzła
  • fm-poland.pl/mapa — mapa stacji automatycznych pracujących w sieci
  • fm-poland.pl/aktualne-grupy — pełny, aktualizowany wykaz grup, także zagranicznych
Ręczny radiotelefon na desce rozdzielczej samochodu, w tle droga o zachodzie słońca i maszt kratownicowy TG 260019 — grupa mobilna, dla tych w trasie
Kiedy nie działa

Typowe wpadki

Nikt nie odpowiadaa przemiennik otwiera Najpewniej nie masz wybranej grupy albo wygasła. Sprawdź 9*# i wybierz grupę na nowo — samo otwarcie przemiennika nie oznacza, że jesteś w sieci.
Ucięty początek zdania„…Q5CBA, wywołanie…” Klasyka. Sygnał musi przejść przez węzeł, reflektor i węzeł docelowy. Pół sekundy przerwy między PTT a pierwszym słowem załatwia sprawę raz na zawsze.
Kod DTMF nie działaprzemiennik milczy Wystukuj wolniej i przy wciśniętym PTT. Część radiotelefonów wysyła DTMF za krótko — trzeba wydłużyć czas trwania tonu w ustawieniach. Sprawdź też, czy opiekun w ogóle udostępnia dany moduł.
Rozmowa nagle znikapo trzech tonach Ten trzytonowy sygnał to koniec czasu TG_SELECT_TIMEOUT. Grupa wygasła, węzeł wrócił do domyślnej. Wybierz grupę ponownie.
Słychać cudze wzbudzeniai automatykę Ktoś w sieci ma źle ustawiony węzeł — najczęściej roger beep albo brak MUTE_LOGIC_LINKING=1 przy EchoLinku. Warto grzecznie napisać do opiekuna, nie komentować tego w eterze.
Hotspot się nie łączypo restarcie Sprawdź listę HOSTS — od 2026 roku sieć ma reflektory zapasowe i warto mieć wpisane wszystkie trzy. Adres IP hotspota podpowie kod 30#.
Ściąga

Mini-słowniczek

SVXLink
otwarty sterownik przemiennika i węzła — silnik całej sieci
Reflektor
serwer, który rozdziela ruch między węzłami według numeru grupy
Węzeł / nod
dowolny punkt sieci: przemiennik, hotspot albo brama
TG
talk group, grupa rozmowna — adres rozmowy w sieci
DEFAULT_TG
grupa, na której węzeł siedzi, gdy nic nie wybrano
MONITOR_TGS
lista grup, których węzeł słucha w tle
QSY (92#)
przeniesienie całej rozmowy na inną grupę
Hotspot
mikro-przemiennik o zasięgu mieszkania, wejście do sieci z domu
Subregion
grupa spinająca kilka sąsiednich przemienników, np. 26050
InterLink
most do zagranicznego serwera, np. FM Germany
CTCSS
subton otwierający przemiennik — w tej sieci obowiązkowy
EmCom
łączność kryzysowa; w FM Poland to TG 112 o najwyższym priorytecie
Następny krok

Sprawdź, co słychać u Ciebie

Zanim zaprogramujesz radio, warto zobaczyć, które przemienniki w ogóle dolatują do Twojego QTH — i czy zamiast analogowej sieci nie masz pod nosem czegoś cyfrowego.