Strona główna  /  Ciekawostki  /  Cyfrowa Małopolska i 23 cm

Ciekawostki · sieci przemienników

Cyfrowa Małopolska
i pasmo 23 cm

Kilkanaście lat temu grupa zapaleńców z Krakowa i Podhala zbudowała sieć przemienników D‑STAR i DMR od Chorągwicy pod Wieliczką po Gubałówkę. Dziś część tej sieci wciąż pracuje, część milczy, a jeden z jej twórców namawia, żeby ją odświeżyć. Przy okazji zaglądamy piętro wyżej, na pasmo 23 cm: w Polsce jest dwadzieścia pozwoleń na przemienniki FM i cyfrowe na 1,2 GHz, według SP9SVH coraz więcej osób ma sprzęt z tym pasmem, a nad nim wisi sprawa Galileo.

SR9UVM · SR9KR · SR9UVT DMR TG 26093 „KPGK” D‑STAR REF032 A 23 cm: 1298 / 1270 MHz
Panorama Tatr o zachodzie słońca, nad dolinami leżą mgły, na niebie złote chmury Tatry o zachodzie, widok z Podhala · fot. Qvidemus, CC BY-SA 3.0 pl, wycinek
Skąd ten artykuł

Wiadomość z Krakowa

Po poprawkach na mapie przemienników (SR9KR, SR9UVM, SR9UVZ, SR9UVO) Krzysztof SP9SVH, współtwórca opisanej tu sieci, odpisał nam tak:

Hej Filip, bardzo chętnie, ale grupa, która była bardzo aktywna parę lat temu i zrobiła sporo dobrej roboty, budując praktycznie całą sieć DSTAR i DMR w Krakowie i Podhalu (SR9KR, SR9UVM, SR9UVT, SR9UVP, SR9UVR, SR9UVZ, SR9UVO i jeszcze kilka innych FM‑owych), już praktycznie nie działa. Niestety zapał u wielu się wyczerpał — a szkoda. Strona www.kpgk.pl też już dawno nie była aktualizowana, ale może jest to motyw, żeby coś odświeżyć :)

Generalnie jak potrzebujesz jakichś informacji, to pisz — mam bardzo dobry kontakt z operatorami przemienników z Krakowa, Podhala, Tarnowa i Sądecczyzny.

Może warto dorzucić do mapy jeszcze pasmo 23 cm — jest kilka działających przemienników w Polsce i coraz więcej użytkowników nowego sprzętu, np. popularnych IC‑9700, które mają to pasmo.

SP9SVHKrzysztof, „Główny Inżynier” klubu SP9KPK (KPGK)
pisownia lekko wyrównana, cytat za zgodą autora

Dwie sprawy w jednym liście

Pierwsza to historia. Sieć przemienników cyfrowych Krakowa i Podhala nie powstała sama. Zbudowali ją ludzie z Krakowsko‑Podhalańskiej Grupy Krótkofalarskiej, czyli KPGK: kupowali sprzęt, montowali go na masztach, wymieniali anteny i dupleksery, dogadywali się z właścicielami obiektów. Spróbowaliśmy to odtworzyć ze strony kpgk.pl, jej archiwalnych kopii, rejestru UKE i danych sieci BrandMeister.

Druga to pasmo 23 cm. Posłuchaliśmy rady: od dziś mapa przemienników pokazuje też przemienniki na 1,2 GHz, a poniżej opisujemy wszystkie dwadzieścia pozwoleń na przemienniki FM i cyfrowe w tym paśmie. Opisujemy też, co o tym paśmie warto wiedzieć, zanim kupi się antenę.

Krzysztof ma bardzo dobry kontakt z operatorami przemienników w Krakowie, na Podhalu, w Tarnowie i na Sądecczyźnie. Jeśli chcesz się włączyć, napisz przez formularz kontaktowy sq5cba.pl, a przekażemy wiadomość dalej.

Mapa · stan 16.10.2026

Od Chorągwicy po Tatry

Sześć lokalizacji, dziesięć przemienników związanych z KPGK. Kliknij punkt, żeby zobaczyć częstotliwości, historię i stan dziś. Zielona obwódka oznacza, że przemienniki z tego miejsca są widoczne w sieci (BrandMeister albo reflektor D‑STAR), a szara przerywana, że od dawna milczą. Niebieskie romby to przemienniki 23 cm w regionie: SR23E w Myślenicach i SR9NJ na Jaworzynie Krynickiej.

Mapa sieci przemienników KPGK w Małopolsce Schematyczna mapa Małopolski od Krakowa po Tatry. Zaznaczone są lokalizacje przemienników zbudowanych przez Krakowsko-Podhalańską Grupę Krótkofalarską: Chorągwica pod Wieliczką (SR9UVM i SR9KR), Koskowa Góra (SR9UVT i SR9UVP), Gubałówka (SR9VRJ i SR9X) oraz Gliczarów Górny (SR9UVZ i SR9UVR), a także milczące dziś Kochanów (SR9UVO) i Luboń Wielki (SR9UVL). Przerywane linie to historyczny schemat stałego łączenia przemienników D-STAR z Krakowa i Koskowej Góry z SR9UVZ na Podhalu według wykazu KPGK z 2017 roku, naniesiony na dzisiejsze położenia. Rombami zaznaczono przemienniki 23 cm regionu. 49,5°N 50,0°N 19,5°E 20,0°E 20,5°E 21,0°E SŁOWACJA MAŁOPOLSKA ŚLĄSKIE ▲ Tatry Kraków Tarnów Nowy Sącz Nowy Targ Wadowice Krzeszowice D‑STAR łączone na stałez SR9UVZ (wykaz KPGK, 2017) SR23E · Myślenice SR9NJ · Jaworzyna ChorągwicaSR9UVM · SR9KR Koskowa GóraSR9UVT · SR9UVP GubałówkaSR9VRJ · SR9X Gliczarów GórnySR9UVZ · SR9UVR KochanówSR9UVO Luboń WielkiSR9UVL
w siecimilczy23 cmłącze D‑STAR

Źródła stanu: BrandMeister API (DMR), lista stacji podłączonych do reflektora REF032 (D‑STAR), rejestr pozwoleń UKE z 30.09.2026, kpgk.pl.

Wysokości lokalizacji przemienników KPGK Sylwetki wzniesień w skali: Chorągwica około 420 metrów nad poziomem morza z masztem RTCN o wysokości 286 metrów, Koskowa Góra 866 metrów, Luboń Wielki 1022 metry, Gliczarów Górny od 900 do 1006 metrów, Gubałówka około 1120 metrów z masztem RTON o wysokości 102 metrów, dla porównania Jaworzyna Krynicka 1114 metrów. 0 m 250 m 500 m 750 m 1000 m 1250 m Chorągwica ok. 420 m + maszt 286 m SR9UVM · SR9KR Koskowa Góra 866 m SR9UVT · SR9UVP Luboń Wielki 1022 m SR9UVL (milczy) Gliczarów Górny wieś 900–1006 m SR9UVZ · SR9UVR Gubałówka ok. 1120 m + maszt 102 m SR9VRJ · SR9X Jaworzyna Kr. 1114 m SR9NJ (23 cm) Wysokość nad poziomem morza · skala pionowa zachowana

← przesuń w bok →

Dlaczego te miejsca. Na UKF zasięg robi wysokość anteny. Chorągwica to tylko ok. 420 m n.p.m., ale maszt RTCN ma 286 m. Koskowa Góra, Luboń Wielki, Gliczarów i Gubałówka leżą na wysokości od ok. 870 do ok. 1120 m, a z Gubałówki i Gliczarowa widać całe Tatry. Wysokości terenu (dla Gliczarowa: zakres wysokości wsi) z Wikipedii i opisów obiektów, w przybliżeniu. Anteny wiszą wyżej.
Historia KPGK

Jak powstawała sieć

KPGK założono około 2008 roku: w czerwcu 2012 grupa pisała na swojej stronie, że „minęła 4 rocznica od zawiązania KPGK”. Na początku 2015 roku grupa została klubem przy Małopolskim Stowarzyszeniu Krótkofalowców (Oddział Terenowy PZK w Krakowie), z numerem 25 i znakiem SP9KPK.

  1. Wizyta w Łodzi.

    Koledzy z łódzkiej grupy DIGITAL pomagają zdobyć serwer i sterownik Icom ID‑RP2C. Przemiennik powstaje w klubie SP7PHP z czterech radiotelefonów Motorola GM340 i dwóch duplekserów.

  2. SR9UVM rusza na Chorągwicy.

    Po miesiącach walki z zasilaczem, zawieszaniem się i zakłóceniami przychodzi próbne uruchomienie. Na stronie KPGK zostało zapisane jednym słowem: „Sukces!!!!”. Emitel udostępnia na przemienniki swoje obiekty w Chorągwicy i na Gubałówce.

  3. SR9UVZ na Podhalu.

    Drugi przemiennik D‑STAR, na 439,200 MHz, rusza tymczasowo w Gliczarowie Górnym, bo budynek Emitela na Gubałówce jest w remoncie. Na docelowe miejsce, czyli Gubałówkę, trafia w 2014 roku.

  4. Klub SP9KPK i nowy sprzęt.

    SQ9MUR i SQ9PCH z Tarnowa budują nowe SR9UVM i SR9UVT na Motorolach MTR2000. 10 października na Kudłaczach rusza SR9UVR (D‑STAR), a najpóźniej na początku 2016 roku na Koskowej Górze SR9UVP.

  5. Przyjście DMR.

    22.10.2016 SR9UVR na Kudłaczach zaczyna pracę w DMR, 26.10 dołącza SR9UVT, a do wiosny 2017 na DMR (439,400 MHz) przechodzi też SR9UVM. Od 16.11 krakowski D‑STAR obsługują SR9UVP z Koskowej Góry i SR9KR z ul. Basztowej. W wykazie z 2017 roku SR9KR, SR9UVP i hotspot SP9KPK są „łączone automatycznie z SR9UVZ”, czyli Kraków i Podhale słyszą się na stałe.

  6. Kochanów, Luboń, Zakopane.

    Na przełomie 2016 i 2017 rusza SR9UVO w Kochanowie (siedziba klubu od 28.01.2017), wiosną 2017 działa SR9UVL na Luboniu Wielkim. 3 stycznia umiera ks. Szczepan Gacek SP9VRJ, kapelan krótkofalowców i honorowy prezes klubu. Jego znak nosi przemiennik DMR SR9VRJ dla Zakopanego, montowany jesienią 2017.

  7. Pierwsze straty.

    Pod koniec 2023 roku strona KPGK informuje już o demontażu przemienników z ul. Basztowej w Krakowie. SR9UVL na Luboniu pracuje tylko lokalnie, bo dostawca nie podłączył internetu, a później przestaje działać, „z uwagi na brak współpracy z właścicielem obiektu”. Grupa zapowiada przestawienie przemienników DMR na color code 9 i dziś wszystkie go używają.

  8. Powrót do Gliczarowa.

    Dzięki OSP Gliczarów Górny SR9UVZ (dziś D‑STAR i C4FM) i SR9UVR (dziś FM w sieci FM‑POLAND) dostają nowe miejsce na maszcie straży.

  9. SR9VRJ na nowym urządzeniu.

    Przemiennik wraca do pracy w RTON Gubałówka. To ostatni wpis na stronie kpgk.pl.

  10. Dziś.

    SR9UVO od listopada 2024 nie łączy się z BrandMeisterem, a pięciu przemienników sieci nie ma w rejestrze UKE (według SP9SVH dla dwóch trwa wydawanie nowych pozwoleń). Jednocześnie SR9UVM, SR9UVT i SR9VRJ wciąż pracują w grupie 26093.

Czerwono-biały maszt z odciągami widziany od dołu na tle błękitnego nieba Maszt RTCN Kraków‑Chorągwica, 286 m · fot. Wuhazet, CC BY-SA 3.0, wycinek
Ludzie

Kto to zbudował

Według listy członków na kpgk.pl: prezes Jacek SQ9OKR, „Główny Inżynier Klubu” Krzysztof SP9SVH, „Szef Utrzymania Sieci” Kazimierz SP9SVE. Przy budowie pomagali też koledzy z SP7 i z Tarnowa. Prezesem honorowym był ks. Szczepan Gacek SP9VRJ, organizator zlotów krótkofalowców w Gliczarowie Górnym.

Więcej niż przemienniki

Beacony i biblioteka

KPGK postawiła też radiolatarnie: SR9FHA na 50,426 MHz (Chorągwica), SR9FHK na 70,026 MHz (Kochanów) i SR9VHF na 144,484 MHz (Luboń Wielki). Na kpgk.pl ma też miejsce „Biblioteka Polskiego Krótkofalowca” Krzysztofa OE1KDA.

Zasada

„Brak obowiązkowych składek”

Tak grupa zapraszała nowych członków: każdy dostawał bezpłatny adres znak@kpgk.pl. Sieć powstawała z darowizn, pracy społecznej i dzięki życzliwości właścicieli masztów: Emitela, Polkomtela i OSP.

Stan na 16.10.2026

Co działa dziś

Stan sprawdziliśmy 16 października 2026 w trzech źródłach. Dla DMR: w sieci BrandMeister (godzina ostatniego kontaktu przemiennika z serwerem). Dla D‑STAR: na liście stacji podłączonych do reflektora REF032. Pozwolenia: w rejestrze UKE.

ZnakGdzieEmisjaWyjście / wejście MHzStanPozwolenie UKE
SR9UVMRTCN ChorągwicaDMR, CC 9439,400 / 431,800w siecibrak w rejestrze; nowe w trakcie*
SR9UVTKoskowa GóraDMR, CC 9439,2375 / 431,6375w siecibrak w rejestrze
SR9VRJGubałówkaDMR, CC 9438,7125 / 431,1125w siecido 10.12.2029
SR9KRChorągwica 100D‑STAR439,275 / 431,675na REF032do 10.12.2029
SR9UVPKoskowa GóraD‑STAR439,3625 / 431,7625na REF032brak w rejestrze
SR9UVZGliczarów GórnyD‑STAR, C4FM439,200 / 431,600na REF032brak w rejestrze; nowe w trakcie*
SR9UVRGliczarów GórnyFM, FM‑POLAND439,300 / 431,700CTCSS 94,8 Hzdo 05.12.2029
SR9XGubałówkaFM145,700 / 145,100analogowydo 10.12.2029
SR9UVOKochanówDMR439,325 / 431,725ostatnio w BM 13.11.2024brak w rejestrze
SR9UVLLuboń WielkiDMR438,3625 / 430,7625ostatnio w BM 30.06.2023do 05.12.2029

„W sieci” oznacza, że 16.10.2026 przemiennik był połączony z serwerem BrandMeister; to nie to samo co raport z nasłuchu. * Według Krzysztofa SP9SVH (15.10.2026) nowe pozwolenia dla SR9UVM i SR9UVZ są w trakcie wydawania. „Na REF032” oznacza, że przemiennik jest na liście stacji podłączonych do modułu A reflektora. Ta lista nie podaje godzin, więc nie potwierdza, że ktoś właśnie przez przemiennik rozmawia. SR9UVO zdjęliśmy z mapy 15.10.2026.

Jak się odezwać przez sieć

  • DMR: grupa 26093 „KPGK” jest na stałe (statycznie) na szczelinie czasowej 2 przemienników SR9UVM, SR9UVT i SR9VRJ, przy color code 9. Na szczelinie 1 jest na stałe grupa 260 (Polska). Z hotspotu podłączonego do BrandMeistera grupę 26093 wywołasz także spoza regionu.
  • D‑STAR: SR9KR, SR9UVP i SR9UVZ widać na reflektorze REF032 A. Gdy są połączone z reflektorem, usłyszysz je także przez hotspot ustawiony na REF032 A. Jak skonfigurować radio, piszemy w poradniku D‑STAR.
  • FM: SR9UVR to węzeł sieci FM‑POLAND. Na Podhalu otworzysz go tonem 94,8 Hz.

Jak odświeżyć sieć

Krzysztof sam to zaproponował: „może jest to motyw, żeby coś odświeżyć”. Oto co każdy może zrobić od razu:

  • Ruch na grupie 26093. Przemiennik, na którym nikt nie rozmawia, łatwo uznać za niepotrzebny, a stała runda raz w tygodniu daje powód, żeby go utrzymywać.
  • Raporty z terenu. Napisz, skąd i na czym słyszysz SR9UVT z Koskowej albo SR9VRJ z Gubałówki. Takie dane trafią do opisu na mapie.
  • Pomoc przy pozwoleniach i obiektach. Brakujące pozwolenia i lokalizacje bez internetu to typowa praca dla nowych ludzi w klubie.
  • Zgłoszenia zmian. Każdą zmianę na przemienniku zgłaszaj przyciskiem „Zgłoś przemiennik” na mapie. Nanosimy je po sprawdzeniu.
Widok spomiędzy smukłych świerków na Zakopane i masyw Giewontu
Z Gubałówki na Zakopane i Giewont · fot. Agnieszka Kwiecień, Nova, CC BY-SA 4.0
Zielone pasma pól na zboczu, na szczycie wieża telekomunikacyjna
Koskowa Góra z wieżą, widok z Praszywki · fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0
Wzgórze z cienkim masztem ponad zabudową wsi, na pierwszym planie pole
Chorągwica z masztem RTCN nad okolicami Wieliczki · fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0
Oświetlony zamek na Wawelu o zmierzchu, na pierwszym planie bulwary i latarnie
Kraków: Wawel o zmierzchu · fot. TimiKowalski, CC BY-SA 4.0
Ośnieżone szczyty Tatr nad pagórkami i zaoranym polem
Tatry ze Spiszu · fot. Qvidemus, CC BY 3.0
Szafa rack z radiotelefonami Motorola, panelem sterownika i routerem
Szafa przemiennika: radiotelefony Motorola i router · fot. Ptolusque, CC BY-SA 4.0
1240–1300 MHz

23 cm: piętro wyżej

Pasmo 23 cm (1,2 GHz) krótkofalowcy zwykle uznają za początek mikrofal. Sygnał rozchodzi się tu prawie jak światło: decyduje widoczność anteny przemiennika, wysokość i każdy metr kabla. Mikrofalowcy wolą jednak mówić o zaletach: małe anteny o dużym zysku, cisza w eterze, miejsce na cyfrowy głos i dane oraz na emisje szerokopasmowe, takie jak telewizja amatorska.

Dlaczego teraz

Przez lata 23 cm było pasmem dla konstruktorów: transwertery, moduły dokupowane do starszych radiostacji, anteny robione samemu. Zmieniły to radiostacje, które mają 23 cm w standardzie. Icom IC‑9700, z którego korzystamy w stacji SQ5CBA, ma w wersji europejskiej pasmo 1240–1300 MHz i do 10 W mocy w SSB, CW, FM, D‑STAR (DV) i DD (w AM do 2,5 W). Tylko na 1,2 GHz działa też tryb DD, czyli szybka transmisja danych D‑STAR.

Starsze IC‑9100 i IC‑910 wymagały dokupienia modułu 23 cm. Pasmo mają też m.in. Kenwood TS‑2000X, Icom ID‑1 (D‑STAR i FM), Icom IC‑905 (10 W na 23 cm) i ręczny Alinco DJ‑G7E (FM, do 1 W).

Uwaga dla posiadaczy pozwolenia kategorii 3: według rozporządzenia z 19.03.2026 (Dz.U. 2026 poz. 406) kategoria 3 obejmuje dwanaście zakresów: 160, 80, 40, 30, 20, 17, 15, 12 i 10 m oraz 2 m, 70 cm i 10 GHz, ale nie 23 cm. Na 1240–1300 MHz potrzebna jest kategoria 1. W Polsce służba amatorska jest tu służbą drugiej ważności: pasmo dzieli z radionawigacją, radarami i nawigacją satelitarną, które mają pierwszeństwo.

Transceiver Icom IC-9700 z kolorowym ekranem dotykowym i dużą gałką strojenia Icom IC‑9700: 2 m, 70 cm i 23 cm · zdjęcie produktowe Icom
Pasmo 23 cm: plan IARU, polskie przemienniki i Galileo E6 Oś od 1240 do 1300 megaherców. Górny pas: plan IARU Region 1 z segmentami telewizji amatorskiej, satelitów, wejść i wyjść przemienników, emisji wąskopasmowych i radiolatarni. Środkowy pas: polskie przemienniki 23 cm odbierają na 1270 megahercach i nadają na 1298, z odstępem minus 28 megaherców. Czerwony pas: sygnał nawigacyjny Galileo E6 od 1258,29 do 1299,21 megaherca. Dolny pas: limity z decyzji CEPT ECC/DEC/(25)01 — od 1258 do 1296 megaherców tylko minus 17 dBW e.i.r.p., czyli około 20 miliwatów. 1240–1300 MHz · plan IARU R1 · Polska · Galileo E6 · limity CEPT 1240 1245 1250 1255 1260 1265 1270 1275 1280 1285 1290 1295 1300 MHz Plan IARU Region 1 ATV / DATV satelity ↑ ATV / DATV wej. 1270 wej. 1291 EME · SSB · beacony · wyj. 1297 · 1298–1300 Polskie przemienniki (UKE, 20 pozwoleń) nadajesz: 1270,0–1270,8 słuchasz: 1298,0–1298,8 odstęp −28 MHz Galileo E6 · 1258,29–1299,21 MHz Limity CEPT ECC/DEC/(25)01 (Polska: niewdrożona, stan 13.02.2026) zależnie od podzakresu −17 dBW e.i.r.p. ≈ 20 mW 1296–1298: 17 dBW · 1298–1300: 22 dBW

← przesuń w bok →

Jedno pasmo, trzy porządki. Plan IARU Region 1 przewiduje dla przemienników FM i cyfrowych wyjścia na 1297 MHz i wejścia na 1291 MHz (odstęp −6 MHz). Wszystkie polskie przemienniki 23 cm używają jednak, jak w Niemczech i Holandii, schematu 1298 / 1270 MHz z odstępem −28 MHz. Pod spodem jest sygnał Galileo E6 i limity mocy z decyzji CEPT z 2025 roku (dla emisji wąskopasmowych).
Rejestr UKE z 30.09.2026

Dwadzieścia pozwoleń na 23 cm

W rejestrze UKE jest dwadzieścia przemienników z częstotliwościami w paśmie 23 cm. Każdy ma pozwolenie kategorii 5 na 15 W i schemat 1298 / 1270 MHz. Pozwolenie to jednak nie dowód, że przemiennik nadaje. Na 23 cm nie ma DMR ani węzłów FM‑POLAND czy EchoLink, które można by sprawdzić na żywo. Dlatego przy każdym przemienniku podajemy, co o nim wiadomo.

Mapa przemienników 23 cm w Polsce Mapa Polski z dwudziestoma przemiennikami na pasmo 23 cm, które mają pozwolenie UKE według rejestru z 30 września 2026. Kolor punktu oznacza, co wiadomo o pracy: datowane źródło z lat 2025–2026, tylko wpis w rejestrze albo informacja o wyłączeniu. Najwięcej przemienników stoi na Śląsku i w Zagłębiu, w Warszawie i okolicach oraz w Szczecinie. SQ5CBA
datowane źródło 2025–2026tylko rejestr i bazywyłączony

Kliknij punkt albo miejsce na mapie.

Na mapie przemienników pokazujemy dziewięć z nich: te, które baza vhf.com.pl podaje jako czynne, albo te z datowanym źródłem z lat 2025–2026. Pomijamy trzy oznaczone jako wyłączone.

ZnakGdzieWyjście / wejście MHzEmisjaCo wiadomoUKE do

Te same pary częstotliwości są używane przez kilka przemienników, ale stoją one daleko od siebie: 1298,6 MHz mają SR4LM (Miłki), SR23E (Myślenice) i SR6LWB (Chełmiec). Oprócz przemienników UKE wydało pozwolenia na jedenaście radiolatarni 23 cm (1296,805–1296,984 MHz, segment radiolatarni z planu IARU), m.in. SR9XNS na Przehybie i SR9LHK w Siemianowicach Śląskich.

Galileo E6

Kto jeszcze jest w tym paśmie

Europejski system nawigacji Galileo nadaje sygnał E6 w zakresie 1258,29–1299,21 MHz. Mieszczą się w nim wszystkie częstotliwości wejściowe i wyjściowe polskich przemienników 23 cm. Dlatego w ostatnich latach o 23 cm rozmawiają nie tylko krótkofalowcy, ale też ITU i CEPT.

W 2023 roku ITU przyjęła zalecenie ITU‑R M.2164 z wytycznymi dla stacji amatorskich w 1240–1300 MHz. W czerwcu 2025 CEPT wydał decyzję ECC/DEC/(25)01 z tymi samymi warunkami technicznymi, które administracje krajowe mogą wdrożyć do swoich przepisów. Preferowana data wdrożenia to 27.12.2025, z możliwym okresem przejściowym do trzech lat. Najważniejsze limity dla emisji wąskopasmowych (do 150 kHz):

  • 1258–1296 MHz: najwyżej −17 dBW e.i.r.p., czyli ok. 20 mW mocy wypromieniowanej (z zyskiem anteny); osobne limity mają satelity w 1260–1270 MHz;
  • 1296–1298 MHz: moc nadajnika do 17 dBW (ok. 50 W);
  • 1298–1300 MHz: moc nadajnika do 22 dBW (ok. 160 W), a dla EME z anteną od 30 dBi do 27 dBW;
  • ATV i inne emisje szerokopasmowe w 1258–1300 MHz: −17 dBW na 1 MHz.

Dla polskich przemienników oznaczałoby to tyle: wyjścia na 1298 MHz zostają w porządku, ale wejścia na 1270 MHz trafiają w strefę 20 mW e.i.r.p. Z taką mocą przez przemiennik praktycznie nie da się pracować. Nie pomogłaby też zmiana na schemat 1297 / 1291 z planu IARU, bo 1291 MHz również leży w tej strefie.

Według tabeli wdrożeń CEPT Polska nie wdrożyła decyzji (wpis z 13.02.2026, bez uwag). Wdrożyły ją już m.in. Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania i Słowacja. Czechy planują to na 2027 rok, a Niemcy, Austria i Szwecja sprawę analizują. Stanowiska UKE ani PZK nie znaleźliśmy. Jeśli się pojawi, uzupełnimy artykuł.

Satelita Galileo w hali testowej, wokół mikrofony i technicy w kombinezonach Satelita Galileo podczas testów w ESA ESTEC · fot. European Space Agency, CC BY-SA 3.0 igo, wycinek

Ile to jest 20 mW e.i.r.p.? Policz swoją stację

Wpisz moc radia, zysk anteny i straty w kablu. Kalkulator porówna wynik z limitem z decyzji CEPT dla wybranej częstotliwości: poniżej 1296 MHz liczy się e.i.r.p., powyżej — moc nadajnika. W Polsce ten limit jeszcze nie obowiązuje.

—e.i.r.p. stacji
—limit CEPT
—zapas / przekroczenie
Fizyka pasma

Ile kosztuje krótsza fala

Między antenami izotropowymi tłumienie wolnej przestrzeni rośnie o 20 dB przy dziesięciokrotnym wzroście częstotliwości. Na 1298 MHz jest więc o ok. 19 dB większe niż na 145 MHz i o ok. 9,5 dB większe niż na 435 MHz. Przesuń suwak i zobacz, jak to wygląda dla różnych odległości.

Tłumienie w wolnej przestrzeni FSPL = 20·log₁₀(d) + 20·log₁₀(f) + 32,44 dB (d w km, f w MHz), bez przeszkód i bez zysku anten.

Co z tego wynika w praktyce

  • Antena nadrabia z nawiązką. Wynik obok dotyczy anten izotropowych. Antena kierunkowa o tych samych wymiarach ma na 23 cm proporcjonalnie większy zysk. Dlatego Yagi długości metra albo mała parabola to na 1,2 GHz zwykły sprzęt.
  • Kabel to wróg. Na 1,2 GHz każdy metr cienkiego kabla zabiera dużo więcej mocy niż na 2 m. Mikrofalowcy montują przedwzmacniacz przy antenie i używają grubego, niskostratnego kabla.
  • Widoczność ponad wszystko. Liście, budynki i zbocza tłumią sygnał mocniej niż na niższych pasmach. Przemiennik na szczycie, jak SR9NJ na Jaworzynie Krynickiej (1114 m n.p.m.), ma ogromną przewagę.
  • Ale też DX. Według skryptu PZK „Najpopularniejsze pasma mikrofalowe” przy dobrym tropo na 23 cm robi się łączności na ponad 1000 km, odbicia od samolotów działają głównie na 23 i 13 cm, a w segmencie 1296,000–1296,025 MHz pracują stacje EME, odbijające sygnał od Księżyca. Ten sam skrypt podaje dzień aktywności 23 cm: trzeci wtorek miesiąca, 18–22 UTC.
Mała biała antena paraboliczna z napisem DB0HSK na tle zalesionych wzgórz
Mała parabola przemiennika DB0HSK w Niemczech · fot. Axel Schwenke, CC BY-SA 2.0
Kratowy maszt na szczycie i budynek schroniska, droga przez łąkę, chmury
Skrzyczne: SR23CM, dziś wyłączony · fot. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0
Wieża przekaźnikowa z antenami nad drewnianym schroniskiem, zima, błękitne niebo
Jaworzyna Krynicka: według rejestru UKE stoi tu SR9NJ na 23 cm · fot. Wlodek k1, CC BY-SA 4.0
Metalowe wnęki rezonansowe dupleksera połączone kablami, obok analizator widma
Strojenie dupleksera z analizatorem widma (2 m) · fot. Sterling Coffey, CC BY 2.0
Krok po kroku

IC‑9700 na przemienniku 23 cm

Na przykładzie SR23E w Myślenicach (1298,600 MHz). Ten sam schemat pasuje do każdego polskiego przemiennika 23 cm, bo wszystkie mają odstęp −28 MHz.

  1. Wybierz pasmo 1200 MHz i ustaw częstotliwość odbioru 1298.600.
  2. Ustaw kierunek przesunięcia DUP− i offset 28.000 MHz. Na 2 m i 70 cm offset jest inny (0,6 i 7,6 MHz), więc sprawdź, czy radio nie podstawiło starej wartości.
  3. Wybierz emisję FM i sprawdź, jak przemiennik się otwiera: tonem CTCSS (np. 82,5 Hz na SR1UVS w Szczecinie), impulsem 1750 Hz (SR1LS) czy samą nośną. SR3PO w Poznaniu otwiera się po przytrzymaniu PTT przez 2 sekundy. Dane każdego przemiennika są w karcie na mapie.
  4. Dla D‑STAR (SR1UVS, SR5WRX, SR23DG, SR5LA) przełącz się na DV i użyj trybu DR albo wpisz RPT1 i RPT2 ręcznie, zgodnie z opisem przemiennika.
  5. Zacznij od małej mocy i słuchaj. Na 23 cm często nikt nie odpowiada od razu, więc warto umówić się z kimś wcześniej, np. na grupie albo na przemienniku 70 cm.

Gotowy plik do radia

Na mapie przemienników włącz filtr 23 cm, a potem pobierz plik do radia w formacie CHIRP: wpisy mają ustawione częstotliwość, kierunek i offset 28 MHz oraz ton. Do pliku trafiają przemienniki z FM. Szczegóły w poradniku programowania radia.

Jeśli masz IC‑9700 z dostępem do sieci, możesz też sterować nim przez przeglądarkę. O tym, jak zrobiliśmy własny panel do IC‑9700, piszemy w artykule Claude Code i programowanie IC‑9700.

Słyszysz któryś z tych przemienników? Napisz przyciskiem „Zgłoś przemiennik” na mapie: kiedy, skąd, jakim radiem. Datowany raport z nasłuchu to dziś najlepsze potwierdzenie, że przemiennik 23 cm pracuje.

Źródła

Skąd te dane

  1. Krzysztof SP9SVH: wiadomość do SQ5CBA (październik 2026), cytowana za zgodą
  2. KPGK: strona grupy i klubu SP9KPK oraz jej archiwalne kopie z lat 2008–2024 · www.kpgk.pl · web.archive.org
  3. Gość Krakowski: wspomnienie ks. Szczepana Gacka SP9VRJ · krakow.gosc.pl
  4. BrandMeister: API urządzeń i grup rozmówców (odczyt 16.10.2026) · brandmeister.network
  5. Reflektor D‑STAR REF032 (lista podłączonych stacji, 16.10.2026) · ref032.dstar.radom.pl
  6. UKE: rejestr pozwoleń radiowych w służbie amatorskiej, wydanie z 30.09.2026 · dane.gov.pl
  7. Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 19.03.2026 w sprawie pozwoleń w służbie amatorskiej, Dz.U. 2026 poz. 406 · eli.gov.pl
  8. Krajowa Tablica Przeznaczeń Częstotliwości, poz. 341 (1240–1300 MHz), Dz.U. 2023 poz. 1621 · eli.gov.pl
  9. IARU Region 1: plan pasm UHF/mikrofale (2020) · www.iaru-r1.org
  10. ITU‑R M.2164‑0 (11.2023): wytyczne dla służby amatorskiej w 1240–1300 MHz · www.itu.int
  11. CEPT ECC/DEC/(25)01 i tabela wdrożeń (odczyt 16.10.2026) · iaru-r1.org · docdb.cept.org
  12. OE1KDA: „Najpopularniejsze pasma mikrofalowe”, wyd. 2 (2019), Biblioteka Polskiego Krótkofalowca · bpk.pzk.org.pl
  13. Icom: specyfikacja IC‑9700 · www.icomjapan.com
  14. Bazy przemienników: przemienniki.eu (API), mapy73.pl (repozytorium danych), vhf.com.pl, strony klubów SKZD (radioamatorzy.pl) i SP3YOR · przemienniki.eu
  15. Wikipedia: RTCN Chorągwica, Gubałówka, Gliczarów Górny, Koskowa Góra (wysokości) · pl.wikipedia.org
Następny krok

Odezwij się na 26093 albo 1298

Sieć KPGK potrzebuje dziś przede wszystkim ruchu i ludzi. Pasmo 23 cm potrzebuje raportów z nasłuchu. Jeśli możesz pomóc przy jednym albo drugim, napisz — przekażemy wiadomość Krzysztofowi SP9SVH.