Strona główna  /  Artykuły  /  S-metr i decybele

Artykuł · pomiary

S-metr kłamie.
Decybele nie.

„Dajesz 59” słychać w eterze częściej niż „dzień dobry”. Tylko co ta dziewiątka właściwie znaczy? Pokazuję, ile to jest S9 w mikrowoltach, dlaczego dwa radia pokazują ten sam sygnał inaczej, co naprawdę da Ci 100 W zamiast 5 W i jak w kwadrans sprawdzić własny S-metr. Do tego kalkulator, który przelicza dBm, mikrowolty, waty i S-jednostki w obie strony.

1 S = 6 dB S9 KF = −73 dBm S9 UKF = −93 dBm kT = −174 dBm/Hz
Podświetlony wskaźnik mocy z łukową skalą od 0,01 do 100 W i drugą skalą w decybelach od −30 do +10 dB, czerwona wskazówka stoi przy 3 W Skala w watach i w decybelach
Decybele bez strachu

Trzy liczby, które wystarczą

Decybel to nie jednostka, tylko stosunek dwóch mocy zapisany logarytmem. Brzmi groźnie, ale w praktyce krótkofalarskiej wystarczy zapamiętać trzy liczby i jedną zasadę: decybele się dodaje, zamiast mnożyć.

3dB
× 2 moc

Podwojenie mocy. Ze 100 W na 200 W zyskujesz tylko 3 dB, czyli pół działki S-metra. Korespondent ledwie to zauważy.

6dB
× 4 moc · × 2 napięcie

Dokładnie jedna jednostka S. Żeby S-metr u korespondenta drgnął o jedną kreskę, musisz czterokrotnie zwiększyć moc albo dać antenę z zyskiem 6 dB.

10dB
× 10 moc

Dziesięć razy więcej mocy. Każde kolejne 10 dB to kolejne zero: 20 dB = 100 razy, 30 dB = 1000 razy. Dlatego wzmacniacz 1 kW daje przy 100 W niecałe dwie działki.

dB, dBm, dBW, dBi — cztery różne rzeczy

dB mówi tylko „ile razy”. Dopiero literka po nim dodaje punkt odniesienia i robi z decybela prawdziwą wartość.

  • dBm — moc odniesiona do 1 mW. 0 dBm to 1 mW, +30 dBm to 1 W, +50 dBm to 100 W. Tak podaje się też poziomy na wejściu odbiornika: S9 na falach krótkich to −73 dBm.
  • dBW — to samo względem 1 W. 100 W = 20 dBW = 50 dBm. Różnica między dBW a dBm to zawsze 30.
  • dBi i dBd — zysk anteny względem anteny izotropowej albo dipola półfalowego. Dipol ma 2,15 dBi, więc 0 dBd = 2,15 dBi. Gdy katalog podaje samo „dB”, sprawdź, czy chodzi o dBi, czy o dBd — to 2,15 dB różnicy.
  • dBµV — napięcie względem 1 µV. Na wejściu 50 Ω: 0 dBµV = −107 dBm.

Najważniejsza zasada: decybele się dodaje. Radio 50 dBm, kabel −2 dB, antena +6 dBi — w eter idzie 54 dBm, czyli około 250 W mocy promieniowanej izotropowo (EIRP). Bez kalkulatora.

Drabina mocy w decybelach Pionowa skala od plus 60 do minus 150 dBm. Na górze moce nadajników: 1 kW to plus 60 dBm, 100 W plus 50 dBm, 5 W plus 37 dBm. Na dole poziomy odbierane: S9 na KF minus 73 dBm, S9 na UKF minus 93 dBm, S1 na KF minus 121 dBm i szum termiczny w paśmie 2,4 kHz około minus 140 dBm. Między nadajnikiem 100 W a sygnałem S9 jest 123 dB. +60 +40 +20 0 −20 −40 −60 −80 −100 −120 −140 dBm 1 kW +60 dBmwzmacniacz mocy 100 W +50 dBmtypowy transceiver KF 5 W +37 dBmradio ręczne 1 W +30 dBm 1 mW 0 dBmpunkt zero skali dBm S9+40 −33 dBmbardzo silna stacja na KF S9 na KF −73 dBm50 µV na 50 Ω S9 na UKF −93 dBm5 µV na 50 Ω S1 na KF −121 dBm0,2 µV szum kTB −140,2 dBmw paśmie 2,4 kHz 123 dB = 2 bilionów razy
Między nadajnikiem 100 W (+50 dBm) a sygnałem S9 na KF (−73 dBm) jest 123 dB. Zapisane w watach to 100 W i 0,000 000 000 05 W — dlatego krótkofalowcy liczą w decybelach.
Dwa podświetlone wskaźniki wysterowania magnetofonu ze skalą w decybelach od −20 do +6 dB, pod nimi pokrętła poziomu nagrywania Wskaźniki wysterowania w decybelach: 0 dB to punkt odniesienia, reszta to „ile razy”
Umowa, nie prawo fizyki

Skala S według IARU

Przez dekady każdy producent rysował skalę po swojemu. Porządek miał zrobić Region 1 IARU, czyli nasz region, obejmujący Europę, Afrykę i Bliski Wschód.

Zalecenie techniczne R.1

Potrzebę ujednolicenia skali zgłoszono na konferencji IARU Region 1 na Węgrzech w 1978 roku, a zalecenie przyjęto formalnie w Brighton w 1981. Mówi ono cztery rzeczy:

  • Jedna jednostka S to 6 dB, czyli dwa razy więcej napięcia i cztery razy więcej mocy.
  • Poniżej 30 MHz S9 = −73 dBm mocy dostępnej z generatora podłączonego do gniazda antenowego. Na 50 Ω to 50 µV.
  • Od 144 MHz w górę S9 = −93 dBm, czyli 5 µV. Potwierdzono to jeszcze raz w Torremolinos w 1990 roku.
  • Wskaźnik ma działać jak detektor quasi-szczytowy: czas narastania 10 ms ±2 ms, stała czasowa opadania co najmniej 500 ms.

Ciekawostka, o której mało kto wie: zalecenie nic nie mówi o pasmach od 30 do 144 MHz. Dla 6 m i 4 m nie ma więc „oficjalnego” S9 i producenci radzą sobie po swojemu.

Podświetlony na pomarańczowo S-metr transceivera Icom IC-732: górna skala SIGNAL od S1 do S9, dalej na czerwono +20, +40 i +60 dB, dolna skala mocy wyjściowej
S-metr Icoma IC-732: S1–S9, dalej +20, +40 i +60 dB · fot. Chaz360, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
6 dBna jedną działkę S
−73 dBmS9 poniżej 30 MHz
−93 dBmS9 od 144 MHz
10 / 500 msnarastanie / opadanie

Przesuń rysunek w bok →

Skala S na KF i na UKF na jednej osi dBm Górna skala: fale krótkie, S1 to minus 121 dBm, S9 to minus 73 dBm, S9 plus 60 to minus 13 dBm. Dolna skala: UKF od 144 MHz, przesunięta o 20 dB, S1 to minus 141 dBm, S9 to minus 93 dBm. Sygnał minus 93 dBm to na KF około S5,7, a na UKF równe S9. S1 S3 S5 S7 S9 +20 +40 +60 KF · poniżej 30 MHz · S9 = −73 dBm S1 S3 S5 S7 S9 +20 +40 +60 UKF · od 144 MHz · S9 = −93 dBm −140 −120 −100 −80 −60 −40 −20 dBm −93 dBm: na KF ≈ S5,7 · na UKF S9
Ta sama skala, przesunięta o 20 dB. Sygnał −93 dBm na 2 m to książkowe S9, a na 20 m ten sam poziom dałby ledwie S5–S6. Dlatego „S9 na przemienniku” i „S9 na krótkich” to zupełnie różne sygnały.

Przesuń tabelę w bok →

OdczytKF · dBmKF · µVUKF · dBmUKF · µV
S1−1210,199−1410,0199
S2−1150,398−1350,0398
S3−1090,793−1290,0793
S4−1031,58−1230,158
S5−973,16−1170,316
S6−916,30−1110,630
S7−8512,6−1051,26
S8−7925,1−992,51
S9−7350,1−935,01
S9+10−63158−8315,8
S9+20−53501−7350,1
S9+30−431 583−63158
S9+40−335 006−53501
S9+60−1350 059−335 006

Napięcie na 50 Ω, wartości skuteczne. Od S9 w górę nie ma już „S10”: skala idzie w decybelach ponad S9. Krótką ściągę z tymi liczbami i poradnik szukania szumu znajdziesz w artykule o zakłóceniach QRM.

Policz sam

Kalkulator S-metra

Wpisz dowolną wartość: dBm, mikrowolty, waty albo odczyt S. Reszta przeliczy się sama, a wskazówka pokaże, gdzie stanąłby idealny S-metr według IARU. Przełącz KF na UKF i zobacz, jak ten sam sygnał „rośnie” o trzy działki.

S-metr: wskazanie dla wpisanego sygnału 1 3 5 7 9 +20 +40 +60 S dB kTB KF · S9 = −73 dBm SQ5CBA · SIGNAL
OdczytS9
Moc−73,0 dBm
Napięcie50,1 µV

Zielony znacznik kTB pokazuje szum termiczny w wybranej szerokości pasma. Na KF w filtrze SSB leży poniżej S1, ale przełącz na UKF i 12,5 kHz — stanie w okolicy S2, tak jak przewiduje IARU.

Suwak i pola działają też z klawiatury: strzałki przesuwają poziom co pół decybela.

Wpisz sygnał

Szybkie przykłady

Włącz JavaScript, żeby kalkulator liczył na żywo.

Wskaźnik, nie miernik

Dlaczego S-metr kłamie

Większość S-metrów w radiach amatorskich nie jest kalibrowana i pokazuje sygnał tylko względnie. Winny nie jest producent ani Ty, tylko miejsce, z którego wskaźnik bierze odczyt.

Przesuń rysunek w bok →

Gdzie w odbiorniku siedzi S-metr Schemat blokowy odbiornika: antena, tłumik, przedwzmacniacz, mieszacz z heterodyną, filtr pośredniej częstotliwości, wzmacniacz pośredniej częstotliwości sterowany automatyczną regulacją wzmocnienia, detektor i głośnik. Pętla ARW biegnie od detektora z powrotem do wzmacniacza. S-metr jest podłączony do napięcia ARW, a nie do anteny, więc tłumik, przedwzmacniacz i szerokość filtra zmieniają jego odczyt. antena ATT tłumik PRE przedwzm. MIX mieszacz FILTR p.cz. · B WZM. p.cz. + ARW DET detektor m.cz. heterodyna napięcie ARW (AGC) S-METR tu zmieniasz odczyt, choć sygnał na antenie ten sam szerszy filtr = więcej szumu na S-metrze S-metr czyta ARW, nie antenę
Odbiornik pilnuje, żeby w głośniku było mniej więcej tak samo głośno, niezależnie od siły sygnału. Robi to automatyczna regulacja wzmocnienia (ARW, ang. AGC). S-metr to w gruncie rzeczy woltomierz podpięty do napięcia ARW, więc wszystko, co zmienia wzmocnienie po drodze, zmienia też odczyt.
ARW

Mierzy regulację, nie antenę

Odczyt zależy od tego, jak mocno odbiornik musiał się „przyciszyć”. Zależność napięcia ARW od sygnału rzadko jest równo 6 dB na działkę.

PRE · ATT

Przedwzmacniacz i tłumik

Włączasz przedwzmacniacz i ta sama stacja nagle ma o dwie kreski więcej. Na antenie nic się nie zmieniło. Tłumik działa odwrotnie.

S1–S5

Ściśnięty dół skali

W pomiarach HamSCI trzy radia miały około 5 dB na działkę w większości skali, a poniżej S3 tylko 2–3 dB. W jednym skok z S4 na S3 wynosił 10 dB.

B

Szerokość filtra

Szum rośnie z szerokością pasma. Przełącz filtr z 500 Hz na 2,4 kHz, a sam szum na S-metrze podskoczy o prawie 7 dB, choć stacja się nie zmieniła.

!

Radia są zwykle ustawiane tak, żeby mniej więcej zgadzało się S9, a im dalej od tego punktu, tym większy rozrzut. Dlatego S-metr świetnie pokazuje zmiany na Twojej stacji (ta antena lepsza od tamtej, szum wzrósł od wczoraj), a słabo nadaje się do porównań z cudzym radiem. Chcesz dać uczciwy raport? Dodaj kontekst: „S7, przedwzmacniacz wyłączony”.

Podłoga pod S-metrem

Szum, którego nie przeskoczysz

Nawet idealny odbiornik z idealną anteną słyszy szum. Liczy się nie to, jak silny jest sygnał, tylko o ile wystaje ponad ten szum.

kTB, czyli szum termiczny

Każdy opornik w temperaturze pokojowej szumi. Moc tego szumu to k·T·B: stała Boltzmanna razy temperatura razy szerokość pasma. Dla 290 K wychodzi −174 dBm na każdy herc pasma. Nic nie zejdzie niżej.

Liczy się szerokość filtra, bo szum zbiera się z całego pasma. Dziesięć razy szerszy filtr to 10 dB więcej szumu. Dlatego słaba stacja CW, niesłyszalna w filtrze SSB, nagle wyskakuje po włączeniu filtra 500 Hz.

IARU zauważyła przy okazji skali S, że dobrze skalibrowany S-metr na UKF powinien na samym szumie termicznym pokazywać około S2 w paśmie 3 kHz i S3 w paśmie 12 kHz. Jeśli Twój stoi na zerze, ma skalę przesuniętą w dół.

PasmokTBDo czego
1 Hz−174,0 dBmpunkt odniesienia
500 Hz−147,0 dBmwąski filtr CW
2,4 kHz−140,2 dBmtypowy filtr SSB
3 kHz−139,2 dBmszerokie SSB, AM wąskie
12,5 kHz−133,0 dBmFM wąskie, przemienniki

Do tego dochodzi szum własny odbiornika (współczynnik szumów, NF) i szum zbierany przez antenę z otoczenia.

Szum z otoczenia ponad szumem termicznym Wykres słupkowy według zalecenia ITU-R P.372. Mediana szumu przemysłowego na osiedlu mieszkaniowym: 160 m 65 dB ponad kTB, 80 m 57 dB, 40 m 49 dB, 20 m 41 dB, 10 m 32 dB, 2 m 13 dB. Na cichej wsi odpowiednio 46, 38, 29, 21, 12 dB, a na 2 m szum otoczenia spada poniżej szumu termicznego. 0 10 20 30 40 50 60 70 dB ponad kTB 65 46 160 m 1,8 MHz 57 38 80 m 3,6 MHz 49 29 40 m 7,1 MHz 41 21 20 m 14,2 MHz 32 12 10 m 28,5 MHz poniżej kTB 13 2 m 144,3 MHz osiedle mieszkaniowe cicha wieś
Tak wygląda szum z otoczenia według zalecenia ITU-R P.372 (mediana, pomiary z lat 70.). Na 80 m na osiedlu szum wpadający przez antenę jest o ponad 50 dB wyższy od kTB — w paśmie SSB to około S7. Na 2 m na osiedlu to już tylko kilkanaście decybeli, a na cichej wsi mniej niż szum samego odbiornika.

Co z tego wynika w praktyce

  • Na 160 i 80 m przedwzmacniacz zwykle nic nie daje. Szum z anteny jest o dziesiątki decybeli wyższy od szumu radia, więc przedwzmacniacz podnosi jedno i drugie. Często lepiej włączyć tłumik: szum spadnie tak samo jak sygnał, a odbiornik dostanie więcej zapasu na silne stacje.
  • Na 2 m i 70 cm szum własny odbiornika ma znaczenie. Tu szum z zewnątrz jest niski, więc liczy się każdy decybel współczynnika szumów, a przedwzmacniacz przy antenie potrafi zrobić różnicę.
  • Wąski filtr to darmowe decybele. Przejście z 2,4 kHz na 500 Hz to prawie 7 dB mniej szumu dla sygnału CW — więcej niż podwojenie mocy po drugiej stronie.
  • „Szum S5” to też raport. Jeśli korespondent mówi, że jesteś S5, a on ma szum S7, to Cię nie słyszy. Liczy się odstęp od szumu, nie sama kreska.
Skala strojenia radioodbiornika z pasmami rozgłośni krótkofalowych 75, 60, 49, 41, 31 i 25 metrów oraz zakresem UKF 88–108 MHz Skala odbiornika z pasmami rozgłośni krótkofalowych: 49, 41, 31 i 25 m
Moc, antena, kabel

Ile S zyskam?

Najczęstsze pytanie na forum: czy warto kupić wzmacniacz? Odpowiedź zawsze zaczyna się od decybeli. Wpisz moc przed i po oraz zmianę zysku anteny, a zobaczysz, ile to działek u korespondenta.

+13,0dB +2,2jednostki S

Z 5 W na 100 W to +13,0 dB, czyli około 2,2 działki S.

5 W → 100 W

+13 dB ≈ 2,2 S

Dwudziestokrotnie więcej mocy, a u korespondenta z S5 robi się S7. Wyraźnie, ale bez cudów — na pobliski przemiennik często wystarcza sam ręczniak.

100 W → 1 kW

+10 dB ≈ 1,7 S

Dziesięć razy więcej prądu, ciepła i kosztów za niecałe dwie działki. Warto, gdy walczysz o dalekie stacje na granicy słyszalności, nie do codziennych rozmów.

dipol → Yagi

+6 dB = 1 S

Antena kierunkowa z zyskiem 6 dBd daje tyle, co czterokrotny wzrost mocy, a przy okazji poprawia odbiór. Wzmacniacz tego nie potrafi. Policz swoją w kalkulatorze anten.

Readability · Strength · Tone

Raport RST

System wymyślił w 1934 roku amerykański krótkofalowiec Arthur W. Braaten, W2BSR. Trzy cyfry: czytelność od 1 do 5, siła od 1 do 9 i ton od 1 do 9. Ton ocenia się tylko w telegrafii i emisjach cyfrowych, więc fonią dajesz dwie cyfry: „pięć dziewięć”.

R · czytelność
S · siła sygnału
T · ton
Dopisek
Raport telegraficzny · RST
599
  • R5 w pełni czytelny
  • S9 wyjątkowo silny
  • T9 idealny, bez śladu tętnień i modulacji

R · czytelność

1nieczytelny
2ledwo czytelny, pojedyncze słowa
3czytelny z dużym trudem
4czytelny praktycznie bez trudu
5w pełni czytelny

S · siła

1ledwie wyczuwalny
2bardzo słaby
3słaby
4znośny
5dość dobry
6dobry
7umiarkowanie silny
8silny
9wyjątkowo silny

T · ton (CW)

1przydźwięk sieci, bardzo szorstki i szeroki
2bardzo szorstki, ostry i szeroki
3prąd wyprostowany, ale nie filtrowany
4szorstki, ze śladem filtracji
5filtrowany, mocno modulowany tętnieniami
6filtrowany, wyraźny ślad tętnień
7prawie czysty, ślad tętnień
8niemal idealny, lekki ślad modulacji
9idealny ton

Kultura „599”

W zawodach raport jest formalnością. Liczy się szybkość i numer kontrolny, więc prawie wszyscy dają 599 albo „pięć dziewięć”, a telegrafiści skracają to do 5NN, bo litera N nadaje się szybciej niż dziewiątka. Nikt nie traktuje tego jako pomiaru i nie ma w tym nic złego — takie są reguły gry.

Poza zawodami raport ma sens tylko wtedy, gdy jest prawdziwy. Korespondent testuje antenę, sprawdza nowy wzmacniacz albo po prostu chce wiedzieć, czy go dobrze słychać. „Pięć dziewięć” przy sygnale ledwie wystającym z szumu nic mu nie mówi.

Litery za raportem opisują to, czego cyfry nie oddają. A oznacza zorzę polarną i zastępuje cyfrę tonu, także w fonii: raport z zorzy brzmi np. 57A albo 55A, bo zamiast czystego tonu słychać szum kluczowany w rytm znaków. C to ćwierkanie, czyli skok częstotliwości przy kluczowaniu, K kliki kluczowania, a X wyjątkowo stabilną częstotliwość. Dla zjawisk propagacyjnych, takich jak zorza, IARU Region 1 od 1999 roku zaleca dopisywanie liter do raportu, bo takie raporty przydają się w badaniach propagacji.

Jak dawać uczciwy raport

  • R ustal uchem. Czy rozumiesz każde słowo? To piątka, nawet przy słabym sygnale.
  • S czytaj z przedwzmacniaczem w stałej pozycji i powiedz, czy był włączony.
  • Podaj szum. „S5 przy szumie S3” mówi więcej niż samo S5.
  • Na przemienniku S dotyczy przemiennika, nie korespondenta. Jego sygnał oceniasz po modulacji i szumie w tle.
  • W zawodach — 599 i nie ma o czym dyskutować.
Kwadrans przy stole

Sprawdź swój S-metr

Nie trzeba laboratorium. Wystarczy generator sygnału o znanym poziomie wyjściowym i tłumik krokowy. Jeśli ich nie masz, pożycz z klubu — wynik zostanie z Tobą na lata.

Przesuń rysunek w bok →

Stanowisko do sprawdzenia S-metra Generator sygnału ustawiony na minus 33 dBm połączony kablem z tłumikiem krokowym ustawionym na 40 dB, a ten z anteną transceivera. Na wejście radia trafia minus 73 dBm, więc na falach krótkich S-metr powinien pokazać S9. GENERATOR 14,100 MHz −33 dBm RF OUT TŁUMIK KROKOWY 1 dB 2 dB 4 dB 10 dB 20 dB 20 dB razem: 40 dB TRANSCEIVER S9 ARW wł. · PRE wył. · ATT wył. −33 dBm − 40 dB = −73 dBm → na KF powinno być S9
Generator daje znany poziom, tłumik odejmuje dokładnie tyle decybeli, ile ustawisz. Poziom na wejściu radia = poziom generatora − tłumienie. Zmieniając tłumik co 6 dB, przechodzisz po kolei przez wszystkie działki skali.
1

Ustaw generator

Niemodulowana nośna w paśmie, które chcesz sprawdzić, na przykład 14,100 MHz. Poziom wyjściowy znany, najlepiej zmierzony, np. −33 dBm.

CW · bez modulacji · poziom znany co do decybela
2

Ustaw radio

ARW włączona, bo bez niej S-metr w większości radiów w ogóle nie działa. Przedwzmacniacz i tłumik w radiu wyłączone. Zapisz szerokość filtra.

3

Idź w dół co 6 dB

Zacznij od tłumienia, które daje S9+40, a potem dokładaj po 6 dB i zapisuj odczyt po każdym kroku. Tak zobaczysz, gdzie skala jest ściśnięta.

−33 dBm − 40 dB = −73 dBm → S9 na KF
4

Powtórz z przedwzmacniaczem

Ta sama seria z włączonym przedwzmacniaczem, potem na innym paśmie. Odczyt potrafi się różnić między pasmami.

5

Przyklej ściągę

Tabelkę wydrukuj i połóż przy radiu. Od teraz „S7” u Ciebie ma konkretną liczbę w dBm, a porównanie dwóch anten przestaje być zgadywaniem.

Stary miernik laboratoryjny z kremową tarczą i kilkoma łukowymi skalami, w tym skalą w decybelach, wskazówka przy lewym końcu Stary miernik laboratoryjny: każda skala ma swój punkt odniesienia
OdczytIARU · KFTwoje radioz PRE
S9+40−33 dBm
S9+20−53 dBm
S9−73 dBm
S7−85 dBm
S5−97 dBm
S3−109 dBm
S1−121 dBm

Na 2 m odejmij od kolumny IARU 20 dB (S9 = −93 dBm).

Nie masz generatora? Odbiornik SDR też nie pomoże od ręki: większość programów pokazuje dBFS, czyli poziom względem pełnej skali przetwornika, a nie dBm. Żeby SDR mówił w dBm, trzeba go najpierw skalibrować — tym samym generatorem.

Ściąga

Słowniczek pomiarowy

dBm
Moc względem 1 mW. 0 dBm = 1 mW, −73 dBm = S9 na KF.
dBµV
Napięcie względem 1 µV. Na 50 Ω: dBm = dBµV − 107.
dBi · dBd
Zysk anteny względem anteny izotropowej albo dipola. 0 dBd = 2,15 dBi.
ARW · AGC
Automatyczna regulacja wzmocnienia. Z jej napięcia S-metr bierze odczyt.
PRE · ATT
Przedwzmacniacz i tłumik na wejściu. Zmieniają odczyt S-metra, nie sygnał na antenie.
kTB
Szum termiczny: −174 dBm/Hz przy 290 K. Dolna granica każdego odbioru.
NF
Współczynnik szumów odbiornika: o ile dB szumi on bardziej niż ideał.
dBFS
Poziom względem pełnej skali przetwornika w SDR. To nie dBm.
R.1
Zalecenie IARU Region 1 z 1981 r.: 6 dB na działkę, S9 = −73 dBm (KF) i −93 dBm (od 144 MHz).
5NN
Skrócone 599 w telegraficznych zawodach. N nadaje się szybciej niż 9.

Źródła

  1. IARU Region 1, VHF Managers Handbook, rozdz. „Technical Recommendations”, B.1 Signal reporting (R.1, R.2) — PDF
  2. Wikipedia, S meter i R-S-T system
  3. HamSCI, S-Meter Calibration — metoda i pomiary TS-180, FT-747, OMNI-VI
  4. G7IZU, Auroral propagation — przykłady raportów z dopiskiem „a” (52a, 55a); N1BUG, Aurora — brzmienie sygnału CW w zorzy
  5. ITU-R P.372-13, Radio noise, tabela 1 (stałe c i d szumu przemysłowego) — ITU
Następny krok

Masz liczby. Znajdź szum.

Skoro wiesz już, ile to jest S7, sprawdź, skąd bierze się szum na Twoim paśmie i jak go namierzyć jednym wyłącznikiem.