Strona główna  /  Poradnik  /  Przewody koncentryczne

Kompendium · 8 listopada 2026

Przewody koncentryczne

Od RG-58 za 3,51 zł/m po Heliax 7/8 cala. Porównanie 32 kabli według kart katalogowych producentów, ceny, główne kable Messi & Paoloni, złącza od bakelitowego PL-259 po 7/16 DIN, montaż i dobór do pasma.

32 kable8 typów złączy10 MHz – 1296 MHzceny z 8.11.2026
Od RG-142 po Hyperflex 13
3dBpołowa mocy zostaje w kablu
63dB100 m RG-58 przy 1296 MHz
15,4dB100 m Hyperflex 10 przy 1296 MHz
4,8dB100 m Heliax 7/8" przy 1296 MHz
Budowa

Pięć warstw, jedna impedancja

Sygnał płynie między żyłą a ekranem. To ich średnice i materiał między nimi ustalają 50 Ω i tłumienie.

1 2 3 4 5
Przekrój kabla LMR-195 nad linijką milimetrową: miedziana żyła, piankowy dielektryk, folia i oplot ekranu oraz czarny płaszcz.
Przekrój LMR-195 nad linijką milimetrowąfot. TubeTimeUS, CC BY-SA 4.0
  1. 1ŻyłaDrut ma nieco mniejsze straty, a linka lepiej znosi gięcie (porównanie). Bywa miedź, CCA (aluminium platerowane miedzią) albo stal miedziowana.
  2. 2DielektrykLity PE daje VF 0,66, spieniony 0,78–0,89 i mniejsze straty. PTFE wytrzymuje wysoką temperaturę.
  3. 3FoliaDomyka ekran razem z oplotem. Messi & Paoloni podaje dla takich kabli ponad 105 dB, a RG-58 C/U bez folii ma ok. 55 dB.
  4. 4OplotMiedź, miedź cynowana, CCA albo AlMg. Pokrycie od 49% (H-2000 Flex) do 97% (RG-213 MIL).
  5. 5PłaszczPVC jest giętki, PE stosuje się m.in. do zakopania. Kolor nie mówi, co jest w środku, więc sprawdź kartę.
Średnice w jednej skali
RG-3162,5 mm
RG-1742,8 mm
RG-585,0 mm
Ultraflex 77,3 mm
Hyperflex 1010,3 mm
Hyperflex 1312,7 mm
LMR-60015,0 mm
Heliax 1/2"15,9 mm
Heliax 7/8"26,2 mm
Karta katalogowa

Co naprawdę czytać

Pięć liczb, które decydują o wyborze kabla.

12,6 dB RG-58, 20 m, 1296 MHz

Tłumienie

Najważniejsza liczba, podawana w dB/100 m. Rośnie z częstotliwością. 3 dB to połowa mocy, 10 dB dziesiąta część. Ten sam RG-58 przy 10 MHz traci 0,9 dB, a Hyperflex 10 przy 1296 MHz 3,1 dB.

0,66–0,89 VF

Współczynnik skrócenia

Mówi, jak szybko fala biegnie w kablu. Przydaje się przy dławikach, odcinkach ćwierćfalowych i pomiarach długości. RG-213 ma 0,66, Hyperflex 10 ma 0,87.

52–105 dB ekranowanie

Ekranowanie

Ważne przy słabych sygnałach, SDR i zakłóceniach. Karty podają od ok. 52 dB (RG-174) po ponad 105 dB (Messi & Paoloni).

40 / 80 mm Hyperflex 10

Promień gięcia

Karty rozróżniają gięcie jednorazowe i wielokrotne. RG-213 MIL ma 51,5 i 103 mm, a Heliax 7/8" 127 mm przy jednorazowym gięciu.

629 W Ultraflex 7, 144 MHz

Dopuszczalna moc

Spada z częstotliwością, bo kabel się grzeje: 2286 W przy 10 MHz, ale 195 W przy 1296 MHz. Złącze może mieć niższy limit niż kabel.

Stopniowo obrane końce czarnych kabli koncentrycznych z widoczną żyłą, białym dielektrykiem, miedzianym oplotem i płaszczem (kadr).
Obrane kable: żyła, dielektryk, oplot, płaszcz (kadr)fot. Giorgio Minguzzi, CC BY-SA 2.0
Skąd biorą się straty

Efekt naskórkowy, drut i linka

Tłumienie to głównie opór metalu i straty w dielektryku. Oba rosną z częstotliwością, ale w innym tempie.

Prąd płynie przy powierzchni

Prąd w.cz. nie wypełnia całej żyły. Skupia się w cienkiej warstwie przy powierzchni, a na głębokości wnikania δ jego gęstość spada do ok. 37%. Im wyższa częstotliwość, tym warstwa cieńsza, a opór większy. W kablu dotyczy to powierzchni żyły i wewnętrznej strony ekranu.

Od ok. 7 MHz w górę cztery razy wyższa częstotliwość to mniej więcej dwa razy większa strata. Hyperflex 10 ma 1,1 dB przy 7 MHz i 2,0 dB przy 28 MHz, a 3,9 dB przy 100 MHz i 8,3 dB przy 400 MHz. Niżej karta pokazuje mniejszy wzrost: 0,8 dB przy 1,8 MHz.

Straty w dielektryku rosną szybciej, wprost z częstotliwością. Dlatego na UKF wynik wychodzi nieco ponad dwa razy, a dobry dielektryk liczy się tam bardziej.

Głębokość wnikania w miedzi
  • 1,8 MHz49 µm
  • 7 MHz25 µm
  • 14 MHz18 µm
  • 28 MHz12 µm
  • 144 MHz5,5 µm
  • 430 MHz3,2 µm
  • 1296 MHz1,8 µm

Dla porównania żyła Hyperflex 10 ma Ø 2900 µm. Liczone ze wzoru δ = √(ρ / π f μ₀), ρ = 1,72·10⁻⁸ Ω·m.

Czemu działa CCA

Żyła z aluminium pokrytego miedzią jest lżejsza, a prąd w.cz. płynie głównie przy powierzchni. Airborne 10 (drut CCA) ma 4,2 dB/100 m przy 144 MHz, Broad Pro 50C (drut Cu) 4,4 dB, choć różnią się też oplotem i VF. Przy 1,8 MHz oba mają w kartach 0,6 dB, mimo że żyła CCA ma większy opór: 4,4 wobec 3 Ω/km. Dopuszczalna moc przy 144 MHz jest niższa: 970 wobec 1682 W.

Czemu Heliax ma rurkę

Środek grubego przewodnika prawie nie niesie prądu, więc można go pominąć. Dlatego Heliax 7/8" ma żyłę z miedzianej rurki o średnicy 8,7 mm, co oszczędza masę i koszt. Małe straty daje tu przede wszystkim duża średnica: przy 1296 MHz ok. 4,8 dB/100 m (interpolacja z karty), a Hyperflex 10 15,4 dB.

Gdzie uważać

Stal pokryta miedzią gorzej znosi niskie pasma, bo warstwa prądu jest tam grubsza. Messi & Paoloni ostrzega przed tym przy drucie antenowym. Przy 1,8 MHz δ to ok. 49 µm, a ok. 98% prądu mieści się w ok. 200 µm. Przy 1296 MHz δ to ok. 1,8 µm, więc liczy się stan samej powierzchni.

Drut czy linka?

drutlinka 7 drucików

Linka kusi większą powierzchnią drucików, ale ich powierzchnie wewnątrz pęku prawie się nie liczą. Druciki stykają się bez izolacji, więc prąd płynie głównie po zewnętrznej stronie pęku, a ta jest nierówna i ma szczeliny. Stąd nieco większe tłumienie.

Linka to nie lica. Lica ma każdy drucik izolowany i specjalnie przepleciony, a pomaga do ok. 1 MHz. Zwykła linka w kablu koncentrycznym tak nie działa.

Drut weź do stałej instalacji i na długie tory UKF. Linkę na rotor, do terenu i wszędzie tam, gdzie kabel często się zwija, bo drut może pęknąć przy wielokrotnym gięciu. „Flex” w nazwie nie oznacza linki: H-2000 Flex ma drut 2,62 mm.

Z kart M&PBroad Pro 50CUltraflex 10 C
Żyładrut Cu Ø 2,76linka Cu 7×1,0, Ø 2,9
OplotCu 71%, 144 drutyCu 71%, 144 druty
Opór żyły, Ω/km33,2
10 MHz, dB/100 m1,21,2
144 MHz, dB/100 m4,44,6
430 MHz, dB/100 m7,88,5
1296 MHz, dB/100 m14,115,3
Moc 144 MHz, W16821226
Promień, do 15 gięć103 mm80 mm
Promień, jedno gięcie65 mm40 mm

Na KF różnica to najwyżej 0,1 dB na 100 m. Na UKF rośnie, ale na 30 m przy 430 MHz to 2,34 i 2,55 dB, czyli ok. 0,2 dB. Żyły różnią się też średnicą, a VF wynosi 0,85 i 0,87, więc to porównanie kabli, nie czysty pomiar samej linki.

Policz sam

Ile mocy dojdzie do anteny

Wybierz pasmo, długość i moc. Słupek pokazuje, ile mocy zostaje po drodze przy dopasowanej antenie, najlepsze kable są na górze.

Pasmo
20 m
Moc

    Wynik nie obejmuje strat złączy ani dodatkowych strat przy niedopasowaniu. Więcej w kalkulatorze tłumienia kabla.

    Zestawienie

    32 kable, dB na 100 m

    Złote nazwy prowadzą do karty producenta. Ceny orientacyjne za metr z polskiego sklepu, 8.11.2026; „—” oznacza kabel, którego w tej ofercie nie było.

    KabelØ mmVFżyła10 MHz144 MHz430 MHz1296 MHzzł/m
    Cienkie: do 3 mm i specjalne
    RG-1742,80,66linka9,5≈31,7≈57,4—5,50
    RG-316 (PTFE)2,50,69linka9,0≈33,8≈55,5—22–24
    RG-142 (PTFE)5,00,69drut——≈28,7≈53,435,01
    Około 5 mm: krótkie odcinki, mobilka, teren
    RG-58 C/UDane: Messi & Paoloni5,00,66linka4,719,334,963,03,51–12
    RG-8X (Mini-8)6,20,82linka3,0≈12,4≈22,6—11,50
    RF-55,40,78linka2,8≈10,7≈18,8≈34,57,50
    H-155Belden; zamienniki H-155: 6,40–8 zł/m5,40,80linka≈3,4≈10,8≈18,7≈34,113–15,01
    Airborne 55,00,85drut3,411,119,034,211,50
    Aircell 55,00,85drut2,810,819,033,913,51
    Hyperflex 5Crystal: 20 zł/m5,40,87linka2,69,617,030,515,01
    Około 7 mm: złoty środek
    RF-77,30,84linka2,0≈7,7≈13,1≈29,113,00
    Aircell 77,30,85linka2,17,212,923,619,68
    Ultraflex 7ExtraFlex 7: 24 · POTA-Flex 7: 24 · Stealth-Flex 7: 25,017,30,83linka1,96,912,322,322,00
    Około 10 mm: klasa stacji bazowej
    RG-213/U (MIL)10,30,66linka1,8≈7,9≈14,2≈27,615,01–17,22
    Airborne 1010,30,87drut1,24,27,613,621,00
    Contest-Flex 1010,30,87linka1,35,410,5—22,50
    RF-1010,30,84drut1,2≈4,5≈8,0≈14,824,00
    Broad Pro 50C10,30,85drut1,24,47,814,125,01
    Hyperflex 1010,30,87linka1,34,78,615,430,00
    Hyperflex 10 Sahara FT8Biały płaszcz, oplot Cu10,30,87linka1,34,78,615,433,00
    Ultraflex 10 CExtraFlex 10: 28,50 zł/m10,30,87linka1,24,68,515,330,00
    H-100010,30,83drut1,3≈5,2≈9,5≈17,934,00
    H-2000 Flex10,30,83drut≈1,2≈4,8≈8,7≈16,3—
    Ecoflex 1010,20,85linka1,14,78,515,7—
    LMR-40010,30,84drut—≈4,9≈8,7≈15,5—
    Od 13 mm: maszt, QRO, długie tory
    Hyperflex 1312,70,86linka1,03,66,411,740,00
    Ultraflex 1312,70,86linka1,03,66,412,0—
    Airborne 1312,70,87drut1,03,46,010,9—
    Ecoflex 1514,60,85linka0,93,46,111,4—
    LMR-60015,00,85drut—≈3,1≈5,5≈10,0—
    Heliax 1/2" LDF4-50A15,90,88drut0,7≈2,6≈4,6≈8,4—
    Heliax 7/8" LDF5-50AWycofany, następca AVA5-5026,20,89rurka0,4≈1,4≈2,6≈4,8—

    ≈ to wartość, której karta nie podaje wprost. Liczę ją wzorem a·√f + b·f z dwóch sąsiednich punktów tej samej karty. Punkty 144 i 432 MHz traktuję jak kolumny 144 i 430 MHz. Tłumienie przy 20 °C, dla LMR i RG-142 przy 25 °C. Karty Satec RF-5 i RF-7 mają nierówne punkty pomiarowe, więc ich wartości ≈ na 1296 MHz traktuj orientacyjnie. RG-58 ma dane Messi & Paoloni (10 zł/m), a tańsze RG-58 w sklepie nie mają kart. Przy RG-213, RG-8X, RG-174, RG-316 i RG-142 cena dotyczy kabla tego typu ze sklepu, a karta bywa innego producenta. To ważne, bo ten sam typ ma różne dane: RG-58 przy 100 MHz to 13,9 dB w karcie koax24, 15,8 dB u Messi & Paoloni i 17 dB w tabeli SSB. Ultraflex 10 C to wersja Competition, zestawienie M&P podaje dla Ultraflex 10 przy 1296 MHz 16,4 dB. HRF-300 pominąłem, bo nie znalazłem jego karty.

    Tanie i drogie

    Od 3,51 zł/m do Heliaxa

    Drogi kabel nie zawsze się opłaca. Na KF i krótkim odcinku dopłata daje niewiele, na 70 cm i 23 cm decyduje o wszystkim.

    Rolka kabla RG-58 Lamex z obraną końcówką
    1 · Budżet

    RG-58, RG-174

    3,51–12 zł/m

    Mobilka, CB, krótkie połączenia i KF. Wg karty Messi & Paoloni 20 m RG-58 traci 0,9 dB przy 10 MHz, ale 7,0 dB na 70 cm, czyli zostaje 20% mocy. Najtańsze odmiany nie mają kart.

    Kabel RF-5 z obraną końcówką
    2 · Rozsądny start

    RF-5, H-155, Airborne 5, Hyperflex 5

    7,50–15,01 zł/m

    Niemal ta sama grubość co RG-58, a przy 430 MHz straty mniejsze niemal o połowę. Dobry wybór na balkon i krótki tor do 10 m.

    Kabel Ultraflex 7 z obraną końcówką
    3 · Złoty środek

    RF-7, Aircell 7, Ultraflex 7

    13–22 zł/m

    Około 7 mm, wciąż giętkie. Przy 430 MHz około 12–13 dB/100 m, czyli lepiej niż RG-213, przy mniej więcej połowie jego masy.

    Kabel RG-213 z dielektrykiem litym
    4 · Klasyka KF

    RG-213, RF-10

    15,01–24 zł/m

    RG-213 ma lity dielektryk, oplot 97% i VF 0,66. RF-10 ma spieniony dielektryk i przy 430 MHz traci wyraźnie mniej.

    Kabel Hyperflex 10 z obraną końcówką
    5 · Premium

    Hyperflex 10, Ultraflex 10, Ecoflex 10, LMR-400

    od 30 zł/m

    Standard na dach. Przy 430 MHz 8–9 dB/100 m, czyli na 20 m 1,7 dB zamiast 7,0 dB w RG-58.

    Gruby kabel Hyperflex 13
    6 · Szczyt

    Hyperflex 13, Ecoflex 15, LMR-600, Heliax

    od 40 zł/m

    Długie tory, maszt i 23 cm. Heliax 7/8" traci 4,8 dB/100 m przy 1296 MHz, ale ma karbowany ekran, waży 49 kg/100 m i wymaga własnych złączy.

    Obrany koniec grubego kabla RFS CELLFLEX: rurkowa miedziana żyła, biały dielektryk, karbowany miedziany ekran i czarny płaszcz.
    Obrany Cellflex: rurkowa żyła i karbowany ekranfot. Averse, CC BY-SA 3.0
    Przecięte końce dwóch grubych kabli z karbowanymi miedzianymi przewodami i plastikowymi wspornikami żyły, używanych w wieży telewizyjnej St. Chrischona.
    Grube kable na wieży, przecięte końcefot. Wladyslaw Sojka, CC BY-SA 3.0
    Czarne kable antenowe prowadzone w łukach od uchwytów na murze wieży do anten na wysięgnikach, na tle lasu.
    Kable przy antenach na wieżyfot. Muck, CC BY-SA 4.0
    Producenci

    Kto robi te kable

    Marki kabli i złączy, o których mowa w tym poradniku. Znaki towarowe należą do ich właścicieli.

    Rodzina Messi & Paoloni

    Włoski producent ma kabel do niemal każdego zastosowania, więc łatwo się pogubić. Tłumienie w dB/100 m z aktualnych kart.

    KabelØ mmżyłaekranpłaszczkg/100 m144 MHz430 MHzzł/m
    Airborne 5najlżejszy: 2,3 kg/100 m5,0drut CuAlMg 84% + foliaPE2,311,119,011,50
    Airborne 10lekki maszt, można zakopać10,3drut CCACCA 85% + foliaPE7,14,27,621,00
    Airborne 13dłuższe tory, sztywny12,7drut CCACCA 88% + foliaPE11,93,46,0—
    Hyperflex 5elastyczny na krótkie odcinki5,4linka CuCu 88% + foliaPVC4,49,617,015,01
    Hyperflex 10uniwersalny do stacji10,3linka CuCCA 85% + foliaPVC11,64,78,630,00
    Hyperflex 10 Sahara FT8słońce, długie emisje FT810,3linka CuCu 85% + foliabiały PVC11,24,78,633,00
    Hyperflex 13QRO i długie tory12,7linka CuCCA 82% + foliaPVC18,03,66,440,00
    Ultraflex 7złoty środek 7 mm7,3linka CuCu 83% + foliaPVC6,96,912,322,00
    Ultraflex 10 Cmiedziany oplot, większa moc10,3linka CuCu 71% + foliaPVC13,04,68,530,00
    Ultraflex 13QRO i długie tory12,7linka CuCCA 75% + foliaPVC17,53,66,4—
    Contest-Flex 10karta: zalecane 1–467 MHz10,3linka CuCCA 85% + foliaPVC11,65,410,522,50
    POTA-Flex 7teren, test 100 gięć na bębnie Ø126 mm7,7linka CuCCA 83% i 80% + foliaodblaskowy5,46,912,324,00
    Stealth-Flex 7dyskretny montaż7,7linka CuCCA 83% i 80% + foliaPVC6,66,912,325,01
    ExtraFlex 7 (Bury)do zakopania7,3linka CuCu 83% + foliaPE6,06,912,324,00
    ExtraFlex 10 (Bury)do zakopania10,3linka CuCCA 85% + foliaPE11,64,68,528,50
    Broad Pro 50Cgruby drut, 1682 W przy 144 MHz10,3drut CuCu 71% + foliaPVC13,04,47,825,01

    POTA-Flex 7 i Stealth-Flex 7 mają te same dane elektryczne co Ultraflex 7, ale podwójny oplot CCA. ExtraFlex 7 różni się płaszczem. Hyperflex 5 Crystal to Hyperflex 5 w przezroczystym płaszczu. Moc podaję z aktualnych kart, bo starsze dokumenty M&P mają inne wartości (Hyperflex 10 przy 144 MHz: 956 W w karcie, 1460 W w zestawieniu). Karty kabli 13 mm mają uwagę o paśmie 2500 MHz ±15 MHz, nieużywalnym z powodu wymiarów kabla. Hyperflexa 7 nie ma w katalogu 2026. W ofercie są też m.in. RG-214, Service-Flex 7, Contest-Flex 5, ExtraFlex 13, Ultraflex 10 EVO i Outpost oraz wersje Sahara i LSZH.

    Hyperflex 10 Sahara w białym płaszczu, warstwy odsłonięte
    Biały płaszcz · 33 zł/m

    Hyperflex 10 Sahara FT8

    Hyperflex 10 na słońce i długie emisje. Od czarnego różni się nie tylko kolorem: ma oplot z miedzi (216 drutów zamiast 192 CCA). Opór ekranu to 6 zamiast 12 Ω/km, a karta podaje moc przy 144 MHz 1460 zamiast 956 W. Tłumienie w obu kartach jest takie samo.

    UV: karta podaje biały PVC „UV-resistant”, ale czarny Hyperflex 10 ma ten sam zapis, a producent przyznaje, że biały filtr UV może działać słabiej. Biel ma ograniczać nagrzewanie od słońca, ale M&P nie podaje, o ile chłodniejszy jest biały kabel. Z jego ogólnego wykresu wynika, że przy 60 °C, górnej granicy z karty, tłumienie jest o ok. 7% wyższe niż przy 20 °C. Strona serii podaje też, bez liczb, że przy wielogodzinnej ciągłej nośnej FT8 1 kW temperatura pracy wyraźnie spadła.

    Sprawdź wersję: karta FT8 pochodzi z 2021 r. Dokumenty producenta z maja i listopada 2026 opisują białą Saharę 10,3 mm inaczej: żyła 7×1,0, oplot Cu 71%, a adres tego kabla na messi.it pokazuje dziś nazwę Ultraflex 10 C Sahara. Przed zakupem sprawdź napis na płaszczu i budowę kabla.

    Z kart M&PHyperflex 10Hyperflex 10 Sahara FT8Ultraflex 10 C Sahara
    Płaszczczarny PVCbiały PVCbiały PVC
    Żyłalinka Cu 19×0,59linka Cu 19×0,59linka Cu 7×1,0
    OplotCCA 85%, 192 drutyCu 85%, 216 drutówCu 71%, 144 druty
    Opór ekranu, Ω/km1269,2
    Tłumienie 144 MHz, dB/100 m4,74,74,6
    Moc 14 MHz, W301344833875
    Moc 144 MHz, W95614601226
    Masa, kg/100 m11,611,213

    Dane z kart: Hyperflex 10 Sahara FT8 z 2021 r., Ultraflex 10 C Sahara z listopada 2026. Masa 11,2 kg to zapis karty FT8, a masy opakowań w katalogu 2026 wskazują dla Hyperflex 10 Sahara ok. 13 kg na 100 m.

    POTA-Flex 7 w żółtym płaszczu
    POTA-Flex 724 zł/m
    Stealth-Flex 7 w zielonym płaszczu
    Stealth-Flex 725,01 zł/m
    Obrany Broad Pro 50C z drutem miedzianym
    Broad Pro 50C25,01 zł/m
    Kabel Contest-Flex 10
    Contest-Flex 1022,50 zł/m
    Hyperflex 5 Crystal w przezroczystym płaszczu
    Hyperflex 5 Crystal20 zł/m
    Złącza

    Od bakelitu po 7/16 DIN

    Złącze też ma swoje granice i potrafi zepsuć nawet drogi kabel.

    Elementy wtyku UC-1 z izolacją bakelitową
    PL-259 bakelitod 10,50 zł
    Wtyk UC-1 PTFE/Gold rozłożony na elementy
    PL-259/9 PTFE/Gold15,01 zł
    Para wtyków PL-259 Messi & Paoloni na kabel 12,7 mm
    PL-259 M&P 13 mm2 szt. 150 zł
    Wtyk N zaciskany
    N zaciskanyod 20 zł
    Wtyk N skręcany na gruby kabel
    N skręcany PRO55,01 zł
    Wtyk N skręcany na kabel 10 mm, bez lutowania
    N skręcany 10 mm75,01 zł
    Wtyk BNC Messi & Paoloni na kabel 10 mm
    BNC M&P 10 mm55,01 zł
    Złocony wtyk SMA
    SMA zaciskanyod 16 zł
    Porównanie wielkości złączy, od lewej: wtyk BNC, gniazdo N, wtyk 7/16 DIN, gniazdo 7/16 DIN i wtyk SMA.
    Od lewej: BNC, N, 7/16 DIN, SMAfot. Myself248, CC BY-SA 3.0
    Rozcięta wzdłuż skręcona para złączy N pokazująca gwint, białe izolatory i połączenie styków środkowych.
    Złącze N w przekrojufot. TubeTimeUS, CC BY-SA 4.0
    Łącznik UHF gniazdo-gniazdo z widocznym od czoła gniazdem typu SO-239, obok linijki.
    Łącznik UHF, czoło SO-239fot. OS, CC BY-SA 4.0
    Złocony wtyk SMA na kablu obok gniazda SMA zamontowanego na płytce drukowanej.
    SMA: wtyk i gniazdo na płytcefot. KaiMartin, CC BY-SA 3.0
    Złączezakresimpedancjamoctrwałośćcena wtyku, zł
    UHF (PL-259 / SO-239)do 200–300 MHz wg katalogównie ma stałejbez danychbez danych10,50–23 · M&P 18,70–75
    BNCdo 4 GHz50 Ω80–100 W do 1 GHz≥500 cyklizaciskane 16,49–17,99 · skręcane 13,51–60
    TNCdo 11 GHz (AR: 18 GHz)50 Ω250 W przy 18 GHz≥500 cykli17,99–25 · skręcane 60
    SMAdo 18 GHz50 Ω70 W przy 26,5 GHz (precision)ok. 500 cyklizaciskane 16–18 · skręcane 50–70
    Ndo 11 GHz50 Ωok. 2300 W przy 100 MHz≥500 cyklizaciskane 20–25 · skręcane 25–75
    FMEdo 2–3 GHz wg producenta50 Ωbez danych500 cykligniazdo 15,01
    7/16 DINdo 7,5 GHz50 Ωok. 5500 W przy 100 MHz≥500 cyklipoza ofertą
    4.3-10do 6–12 GHz50 Ω700 W przy 1 GHz≥100 cyklipoza ofertą

    Zakres i moc z katalogów Huber+Suhner 2020, TE i Amphenol oraz noty AR. Moc N i 7/16 to odczyt z wykresu H+S przy WFS 1,0 (dokładność ok. ±10%), 4.3-10 z Wikipedii, zakres FME z kart coax-connectors i Fairview. Wartości mocy pochodzą z różnych częstotliwości, więc nie porównuj ich wprost: nota AR daje N przy 11 GHz 150 W. Ceny wtyków orientacyjne, 8.11.2026. Katalogowe ceny M&P: PL-259 EVO na 10 mm 7,24 €, N na 13 mm 11,90 €.

    Prawda o PL-259

    Złącze UHF pochodzi z lat 30., gdy „UHF” oznaczało wszystko powyżej 30 MHz. Nie ma stałej impedancji: W0QE wylicza w parze wtyk-gniazdo odcinek ok. 33–36 Ω. Zmierzone WFS pary teflonowej to 1,02 przy 30 MHz, 1,06 przy 100 MHz i 1,28 przy 500 MHz.

    Gdzie jest granica?

    Źródła podają różne wartości, w MHz:

    Na KF i 2 m PL-259 w zupełności wystarcza. Na 70 cm działa, ale złącze N jest pewniejsze. Na 23 cm tylko N albo lepsze.

    Od bakelitu po górę półki

    Bakelitowy wtyk kosztuje od 10,50 zł, teflonowy PTFE/Gold 12–18 zł, więc na stałą instalację brałbym PTFE. 7/16 DIN to WFS 1,04 przy 1 GHz. 4.3-10 jest mniejsze, ma IP68 i intermodulację −166 dBc. Dane z katalogu Huber+Suhner.

    Montaż

    Woda to wróg numer jeden

    Jak łączyć

    • Zaciskane: szybkie i powtarzalne, potrzebna zaciskarka ze szczęką do kabla (85–135 zł).
    • Skręcane: bez narzędzi specjalnych, zwykle droższe, dobre na grube kable.
    • Lutowane: klasyka PL-259. Karta Airborne 5 zabrania lutowania oplotu AlMg i zaleca złącza Messi & Paoloni, więc przy nietypowym oplocie najpierw sprawdź kartę kabla.

    Na zewnątrz

    1. Zrób pętlę okapową, żeby woda kapała przed złączem.
    2. Wtyk zabezpiecz rurą termokurczliwą z klejem (11–26 zł) albo taśmą samowulkanizującą.
    3. Nie przekraczaj promienia gięcia z karty.
    4. Uziem kabel przy wejściu do budynku, odgromnik wymaga dobrego uziemienia.
    5. Do ziemi wybierz kabel „Bury” w PE.

    Jak sprawdzić kabel

    Najprościej analizatorem: zmierz WFS i stratę na rozwartym końcu. Sposób opisuję w poradniku Antena przed zimą, a WFS policzysz w kalkulatorze SWR.

    Woda wchodzi najczęściej przez nieszczelne złącze, więc wzrost strat po zimie to sygnał, by je sprawdzić. Prąd po ekranie zatrzyma dławik: fabryczny albo kilka zwojów kabla na ferrycie. Więcej o tym w poradniku o zakłóceniach QRM.

    Walizka z zaciskarką, szczękami, ściągaczem izolacji i cęgami
    Zestaw do złączy360 zł
    Czerwone nożyce do kabli Messi & Paoloni
    Nożyce M&P105,01 zł
    Gazowy odgromnik antenowy ze złączami N
    Odgromnik, złącza N130 zł
    Metalowa osłona złącza na łańcuszku
    Osłona złącza25,01 zł
    Zielony bęben na kabel do pracy w terenie
    Bęben M&P98,40 zł
    Ekran analizatora antenowego RigExpert AA-35 Zoom pokazujący SWR 1,42 na częstotliwości 14 070 kHz.
    Analizator RigExpert AA-35 Zoomfot. Hp.Baumeler, CC BY-SA 4.0
    Mały analizator wektorowy NanoVNA z wykresem Smitha na ekranie i dwoma kablami SMA, na drewnianym blacie obok monety.
    NanoVNA i wykres Smithafot. Elgull, CC BY-SA 4.0
    Odgromniki PolyPhaser na miedzianej płycie na ścianie, zakończenia kabli od anten dachowych, ze złączami pod kapturkami na łańcuszkach.
    Odgromniki na płycie uziemiającejfot. Dan from Springfield, IL, USA, CC BY 2.0
    Reflektometr Para Dynamics PDC2 z dwoma wskaźnikami mocy i SWR, przełącznikami zakresów i gniazdami po bokach.
    Reflektometr: moc i SWRfot. Vaughan Weather - TS Enterprise Services, CC BY-SA 3.0
    Otwarta obudowa balunu 4:1 z 13 zwojami czerwono-czarnego przewodu na toroidzie T200A/2 i gniazdem UHF.
    Balun na toroidziefot. Giorgio Brida, CC BY 2.0
    Dobór

    Co wybrać do swojej stacji

    Moje propozycje. Strata policzona z tych samych kart, bez złączy, od najlepszego do najsłabszego kabla z wiersza.

    SytuacjaCo wybraćStrata
    Balkon, FM 2 m i 70 cm, 10 m kablaHyperflex 5, RF-5 albo H-1551,7–1,9 dB na 70 cm
    Dach bloku, 2 m i 70 cm, 25 mHyperflex 10, Ecoflex 10, Ultraflex 10 C2,1 dB na 70 cm
    KF w domu, 100 W, 30 mRG-213, RF-100,4–0,5 dB na 10 MHz
    Mobilka w aucie, 4 mRG-58 albo Airborne 50,4–0,8 dB na 2 m
    POTA i SOTA, 10 m na bębniePOTA-Flex 70,2 dB na 14 MHz
    23 cm, 10 mUltraflex 10 C, Hyperflex 10, złącza N1,5 dB
    KF, 1 kW, 30 mHyperflex 13, Broad Pro 50C0,3–0,4 dB na 14 MHz
    Maszt, 40 m na UKFHyperflex 13, Ecoflex 15, Heliax0,6–1,4 dB na 2 m
    Skaner, SDR, krótkie połączeniaRG-316, RF-5, SMAok. 0,2–0,6 dB na metr przy 430 MHz
    Pytania

    Krótko o najczęstszych

    Czy kabel 75 Ω z telewizji się nada?

    Do nadawania nie polecam. Radio i antena oczekują 50 Ω, więc pojawi się niedopasowanie. Do samego nasłuchu krótki odcinek zadziała.

    Czy 1 dB to dużo?

    Z 50 W zostaje ok. 40 W. Na zwykłej łączności tego nie poczujesz, ale na 23 cm przy słabych sygnałach 3–4 dB potrafi zdecydować.

    Czy drogi kabel poprawi KF?

    Zwykle niewiele. Przy 10 MHz na 20 m RG-58 traci 0,9 dB, a Hyperflex 10 0,3 dB. Różnica rośnie na 10 m i przy dużym WFS.

    Drut czy linka?

    Drut ma nieco mniejsze straty na UKF, ale nie lubi częstego gięcia. Do stałej instalacji jest dobry, do pracy w terenie i na rotor weź linkę. Porównanie z kart.

    Czemu kable o tej samej nazwie mają różne dane?

    „RG-58” i „RG-213” to typy, nie modele. RG-58 przy 100 MHz to 13,9 dB w karcie koax24, 15,8 dB u Messi & Paoloni i 17 dB w tabeli SSB.

    Źródła

    Skąd te liczby

    1. Messi & Paoloni: karty katalogowe
    2. Messi & Paoloni: Hyperflex 10 Sahara FT8, opis serii Sahara, karta z maja 2026, Ultraflex 10 C Sahara
    3. Wikipedia: Skin effect, Litz wire, SEA Wire: drut i linka w kablach w.cz.
    4. Messi & Paoloni: zestawienie kabli 50 Ω
    5. Satec: RF-5, RF-7, RF-10 F
    6. Belden: H-155
    7. SSB: Aircell 5, Aircell 7 (kopie koax24)
    8. Times Microwave: LMR-400, LMR-600 (kopie koax24)
    9. CommScope: LDF4-50A, LDF5-50A
    10. koax24: RG-174, RG-316, RG-58, RG-213
    11. Huber+Suhner: RG-142, Belden: 9258 (RG-8X), H-1000, H-2000 Flex, SSB: Ecoflex 10, Ecoflex 15
    12. Huber+Suhner: katalog złączy 2020
    13. TE Connectivity: przewodnik po złączach, Amphenol: seria N, FME
    14. AR RF/Microwave: nota 51B
    15. W0QE: kompensacja złącza UHF
    16. Wikipedia: UHF connector, 4.3-10