Strona główna  /  Ciekawostki  /  Październik w eterze

Kalendarz eteru · 14–31 października 2026

Październik w eterze:
harcerze, meteory, zawody i zmiana czasu

W drugiej połowie października w eterze dzieje się więcej niż zwykle. Najpierw na pasma wchodzą harcerze i skauci z całego świata podczas JOTA‑JOTI (16–18.10). Kilka dni później przychodzi maksimum Orionidów, okruchów komety Halleya (21.10). W ostatni pełny weekend października trwają zawody CQ WW DX SSB (24–25.10), a w ich środku Polska zmienia czas z letniego na zimowy. Zebrałem to na jednej stronie. Odliczanie i zegary liczą się na żywo.

JOTA‑JOTI 16–18.10 Orionidy 21.10 CQ WW SSB 24–25.10 zmiana czasu 25.10
Jasny ślad meteoru Orionidów na granatowym niebie o świcie, nad ciemną linią gór i różową zorzą poranną Orionid o świcie · fot. Mike Lewinski, CC BY 4.0, wycinek
Na żywo

Co teraz w eterze

Odliczanie liczy Twoja przeglądarka z zegara urządzenia. Godziny wydarzeń podaję w UTC i w czasie polskim.

Kalendarz na żywo

Następne: JOTA‑JOTI

Od piątku 16 października harcerze i skauci z całego świata wchodzą w eter. Na fonii będą wołać „CQ Jamboree”.

JOTA‑JOTIpt–nd · 16–18.10
Orionidymaksimum 21.10
CQ WW DX SSBsob–nd · 24–25.10
Zmiana czasund 25.10 · 03:00 → 02:00
Kalendarz eteru, 14–31 października 2026 Oś dni od 14 do 31 października 2026. JOTA-JOTI od piątku 16 do niedzieli 18 października. Orionidy aktywne przez cały ten czas, maksimum według IMO 21 października. Zawody CQ World Wide DX SSB w sobotę i niedzielę 24–25 października, od 00:00 do 23:59 UTC. Zmiana czasu z letniego na zimowy w niedzielę 25 października o 01:00 UTC, w środku zawodów. 14 śr 15 cz 16 pt 17 so 18 nd 19 pn 20 wt 21 śr 22 cz 23 pt 24 so 25 nd 26 pn 27 wt 28 śr 29 cz 30 pt 31 so PAŹDZIERNIK 2026 · weekendy podświetlone Orionidy · maksimum 21.10 (IMO) JOTA‑JOTI harcerze i skauci w eterze · 16–18.10 CQ WW SSB 48 h zawodów KF · 24–25.10 zmiana czasu 03:00 → 02:00 25.10, 01:00 UTC teraz

← przesuń w bok →

Druga połowa października na jednej osi. Pionowa złota kreska pokazuje „teraz” i przesuwa się sama. Orionidy są aktywne przez cały ten okres, a maksimum według IMO przypada 21 października. Czerwona przerywana linia to zmiana czasu w środku zawodów CQ WW.
16–18 października · harcerze i skauci

JOTA‑JOTI: radio w rękach harcerzy

Jamboree on the Air to coroczne spotkanie harcerzy i skautów przez radio krótkofalarskie, a Jamboree on the Internet to jego internetowa część. W 2026 r. odbywają się razem, od piątku 16 do niedzieli 18 października.

Pierwsza JOTA odbyła się w 1958 r., więc tegoroczna jest 69., a JOTI 30. Hasło edycji 2026 to „A Peaceful and Inclusive World”. Skala jest ogromna: w 2025 r. zarejestrowało się ponad 650 000 grup i osób ze 188 krajów i terytoriów.

To nie są zawody. Nie liczy się liczba łączności, tylko rozmowa. Na fonii stacje wołają „CQ Jamboree” albo odpowiadają na takie wołanie. Wolno nadawać na każdej dozwolonej częstotliwości, ale organizatorzy zalecają światowe częstotliwości skautowe z tabeli niżej, a przy tłoku częstotliwości tuż obok. Strona WOSM podaje godziny od piątku 00:00 do niedzieli 23:45 (w danych strony z przesunięciem UTC+2), a ARRL pisze wprost, że sztywnego startu i końca nie ma: stacja nadaje, gdy jest gotowa.

Harcerz bez licencji nie wejdzie w eter sam. Drużyna potrzebuje licencjonowanego krótkofalowca albo klubu. Warunki licencji są różne w różnych krajach, a tam, gdzie skauci nie mogą nadawać sami, łączności prowadzi operator. ZHP pisze o tym krótko: „potrzebny jest radioamator”. Krajowym koordynatorem w Polsce jest ZHP (jotajoti@zhp.pl). Jeśli masz licencję i wolny weekend, możesz zgłosić się do drużyny albo po prostu odpowiadać stacjom harcerskim z domu.

Podręcznik WOSM z 2024 r. nie podaje osobnej listy kanałów FM do rozmów JOTA na 2 m i 70 cm. Podaje za to sieci cyfrowe: DMR BrandMeister z grupą wywoławczą TG 907 (po nawiązaniu łączności przechodzi się do pokojów TG 9071–9078), reflektor D‑STAR REF033A i konferencję EchoLink JOTA‑365. W tym roku nie zadziała natomiast ScoutLink: jego publiczny czat i serwer Minecraft są wyłączone przez cały październik 2026, także w weekend JOTA‑JOTI.

Skauci w niebieskich mundurach pochyleni nad radiostacją przy stole, jeden ze słuchawkami na uszach, podczas Jamboree on the Air JOTA‑JOTI 2004 w Rzymie · fot. Lou Crazy, CC BY 3.0, wycinek
PasmoSSB (fonia)CW
80 m3,690 MHz3,570 MHz
40 m7,090 i 7,190 MHz7,030 MHz
20 m14,290 MHz14,060 MHz
17 m18,140 MHz18,080 MHz
15 m21,360 MHz21,140 MHz
12 m24,960 MHz24,910 MHz
10 m28,390 MHz28,180 MHz
6 m50,160 MHz50,160 MHz

Światowe częstotliwości skautowe według podręcznika WOSM (2024) i strony ARRL. W światowym wykazie na 80 m jest też 3,940 MHz. Tu ją pominąłem, bo leży poza pasmem 80 m w Polsce (3,5–3,8 MHz). Na 40 m pamiętaj, że w Regionie 1 fonia kończy się na 7,200 MHz.

Przykładowa rozmowa ze stacją harcerską

  1. Stacja harcerskaCQ Jamboree, CQ Jamboree, tu [znak stacji], drużyna harcerska z Warszawy. Czy ktoś nas słyszy?
  2. Ja · SQ5CBA[znak stacji], tu SQ5CBA. Słyszę was bardzo dobrze. Mam na imię Filip, nadaję z Mokotowa. Kto teraz mówi?
  3. Stacja harcerskaCześć, Filipie! Tu Zosia, mam jedenaście lat. Jesteśmy na zbiórce w harcówce. Skąd masz radio?
  4. Ja · SQ5CBAZosiu, radio stoi na moim biurku, a antena jest na dachu kamienicy. Mój głos leci do was falą radiową, bez internetu i bez telefonu. Co robicie na zbiórce?
  5. Stacja harcerskaUczymy się alfabetu Morse'a i robimy łączności. Ty jesteś nasz czwarty!
  6. Ja · SQ5CBAGratuluję! Wyślę wam kartkę QSL na pamiątkę. Pozdrów całą drużynę. [znak stacji], tu SQ5CBA, 73!

To przykład ułożony przeze mnie, nie zapis prawdziwej łączności. Znak stacji harcerskiej celowo pominąłem.

Gdy usłyszysz stację harcerską

  • Mów wolno i prosto. Przy mikrofonie po drugiej stronie może stać dziesięciolatek, który pierwszy raz trzyma radio.
  • Pytaj. O imię, drużynę, miejscowość, o to, co robią na zbiórce. Dzieci chętnie opowiadają.
  • Opowiedz o swojej stacji. Skąd nadajesz, jakie masz radio i antenę, jak daleko niesie się sygnał.
  • Rób krótkie zmiany. Mikrofon wędruje z rąk do rąk, więc daj chwilę na odpowiedź.
  • Nie ścigaj się. JOTA to nie zawody. Jedna dłuższa rozmowa daje drużynie więcej niż pięć szybkich raportów.
  • Zaproponuj kartę QSL. Dla drużyny to pamiątka z weekendu.
Maksimum 21 października · aktywne do 7 listopada

Orionidy: okruchy komety Halleya

Orionidy to okruchy komety 1P/Halley. Według kalendarza IMO rój jest aktywny od 2 października do 7 listopada, a maksimum przypada 21 października.

Radiant Orionidów na tle gwiazd Fragment nieba z gwiazdozbiorem Oriona, Bliźniąt i Byka. Radiant Orionidów leży na północny wschód od Betelgezy, przy granicy z Bliźniętami (w maksimum około RA 95°, deklinacja +16°). Meteory wylatują z tego punktu we wszystkich kierunkach; widać je na całym niebie, nie tylko przy Orionie. -20° -10° +0° +10° +20° +30° 4h 5h 6h 7h 8h Betelgeza Rigel Kastor Polluks Alhena Aldebaran Procjon Syriusz ORION BLIŹNIĘTA BYK MAŁY PIES radiant OrionidówRA 95° · Dec +16° (w maksimum) widok na południe · wschód po lewej · siatka: rektascensja (h) i deklinacja (°)
Radiant Orionidów leży między Betelgezą a Bliźniętami (α = 95°, δ = +16°). IMO pisze, że na półkuli północnej radiant jest dość wysoko już przed lokalną północą. Meteory nie lecą tylko „z Oriona”: widać je na całym niebie, a ich ślady przedłużone wstecz zbiegają się w tym punkcie.

Kalendarz IMO na 2026 r. podaje maksimum 21 października, przy długości ekliptycznej Słońca 208°. Spodziewany ZHR to 20+, a meteory wpadają w atmosferę z prędkością 66 km/s, więc są bardzo szybkie. ZHR to liczba meteorów na godzinę, którą zobaczyłby obserwator przy radiancie w zenicie i pod bardzo ciemnym niebem. W praktyce widać mniej.

Księżyc w tym roku nie psuje widowiska. Pierwsza kwadra wypada 18 października, a pełnia 26 października. IMO ocenia, że światło Księżyca nie przeszkodzi w obserwacjach blisko maksimum, bo przybywający Księżyc zostawia ciemne godziny przynajmniej do dnia maksimum.

Rój bywa kapryśny. W latach 2006–2009 ZHR dochodził do 40–70 przez dwie, trzy noce z rzędu, a w latach 2012–2020 maksima wynosiły średnio 20–30. IMO zaznacza też, że aktywność bywa podobna przez kilka nocy wokół szczytu, więc noce 20/21 i 21/22 października są równie warte uwagi.

Dla radia światło Księżyca nie ma znaczenia. Meteor zostawia zjonizowany ślad, od którego przez ułamek sekundy odbija się sygnał UKF. Na 2 m w Europie służy do tego emisja MSK144 w okresach 30 s, a częstotliwość wywoławcza to 144,360 MHz. Długość pingu rośnie z kwadratem długości fali, więc na 2 m ping trwa mniej więcej osiem razy krócej niż na 6 m. IMO przypomina przy tym, że maksimum radiowe może wypaść w innym czasie niż wizualne. Który rój jest teraz aktywny i jak wysoko stoi radiant nad Warszawą, pokazuje mój wskaźnik rojów na żywo.

prędkość66 km/s

Bardzo szybkie

Tyle według IMO i NASA wynosi prędkość Orionidów w atmosferze. Dla porównania powolne Taurydy wpadają z prędkością 27–29 km/s.

aktywnośćZHR 20+

Średni rój

W latach 2012–2020 maksima wynosiły średnio 20–30. W latach 2006–2009 rój dawał 40–70 przez dwie, trzy noce z rzędu.

radiant95° · +16°

Po północy wysoko

Rektascensja i deklinacja radiantu w maksimum. Z Polski radiant wschodzi wieczorem, a najwyżej stoi przed świtem.

Główne roje meteorów od października do grudnia 2026 Według kalendarza IMO 2026: Orionidy aktywne od 2 października do 7 listopada, maksimum 21 października, ZHR 20. Taurydy południowe do 20 listopada, maksimum 5 listopada, ZHR 7. Taurydy północne od 20 października do 10 grudnia, maksimum 12 listopada, ZHR 5. Leonidy od 6 do 30 listopada, maksimum 17 listopada, ZHR około 15. Geminidy od 4 do 20 grudnia, maksimum 14 grudnia, ZHR 150. Ursydy od 17 do 26 grudnia, maksimum 22 grudnia, ZHR 10. PAŹDZIERNIK LISTOPAD GRUDZIEŃ Orionidy 21.10 · ZHR 20+ · 66 km/s Taurydy płd. 5.11 · ZHR 5–10 · 27 km/s Taurydy płn. 12.11 · ZHR 5 · 29 km/s Leonidy 17.11 · ZHR ≈ 15 · 71 km/s Geminidy 14.12 · ZHR 150 · 35 km/s Ursydy 22.12 · ZHR 10 · 33 km/s teraz dane: IMO Meteor Shower Calendar 2026 · wysokość „górki” rośnie z ZHR (skala logarytmiczna) · kropka = maksimum

← przesuń w bok →

Jesień i zima w meteorach według kalendarza IMO 2026. Po maksimum Orionidów przypadają listopadowe maksima słabych i powolnych Taurydów, w połowie listopada Leonidy, a w grudniu Geminidy z ZHR 150, według IMO najpewniejszy z dużych rojów. Wysokość górki Taurydów płd. narysowałem dla ZHR 7, środka podanego zakresu 5–10. Złota przerywana kreska pokazuje dzisiejszy dzień.
24–25 października · fale krótkie

CQ World Wide DX SSB: 48 godzin pełnych pasm

CQ World Wide DX Contest to doroczne zawody DX na falach krótkich. Część fonią (SSB) trwa 48 godzin: od soboty 24 października 00:00 UTC do niedzieli 25 października 23:59:59 UTC.

Zawody idą na sześciu pasmach: 160, 80, 40, 20, 15 i 10 m. Pasm WARC (30, 17 i 12 m) w nich nie ma. Cel jest prosty: zrobić jak najwięcej łączności z jak największą liczbą stref CQ i krajów. Wymiana to raport i numer strefy CQ. Polska leży w strefie 15, więc z SP podaje się „59 15”.

Każdą stację można zaliczyć raz na każdym paśmie. Łączność z innym kontynentem daje 3 punkty, z innym krajem w Europie 1 punkt, a z inną polską stacją 0 punktów. Ta ostatnia nie jest jednak bezużyteczna: pierwsza łączność z Polską na danym paśmie daje mnożnik kraju, a pierwsza ze strefą 15 mnożnik strefy. Wynik to suma punktów pomnożona przez sumę mnożników stref i krajów, zbieranych osobno na każdym paśmie.

Dla pojedynczego operatora ważne są granice mocy: 100 W w Low Power, 5 W w QRP i 1500 W w High Power. Kategoria „Assisted” pozwala korzystać z klastra DX i skimmerów. W Regionie 1 w części SSB nie wolno nadawać na 40 m powyżej 7200 kHz, a w całych zawodach poniżej 1810 kHz. Regulamin wymaga też, żeby zmianę częstotliwości, wywołanie stacji i wpis do logu zawsze zaczynał człowiek. Systemy, które robią to same, są zakazane.

Log wysyła się tylko jako plik Cabrillo przez stronę cqww.com/logcheck, najpóźniej 48 godzin po końcu zawodów, czyli do wtorku 27 października, 23:59 UTC. Stacje spoza USA wpisują w nagłówku lokalizację „DX”. Nie trzeba walczyć o wynik, żeby wziąć udział i wysłać log.

Stanowisko stacji contestowej: transceiver KF, dwa monitory z programem do logowania, słuchawki, mikrofon i manipulator na biurku Stacja contestowa, Niemcy 2017 · fot. Ptolusque, CC BY‑SA 4.0, wycinek
Ile punktów daje łączność w CQ WW, gdy nadajesz z Polski Łączność z inną polską stacją: 0 punktów, ale liczy się do mnożników stref i krajów. Z innym krajem w Europie: 1 punkt. Z innym kontynentem: 3 punkty. Wynik to suma punktów pomnożona przez sumę stref CQ i krajów, liczonych osobno na każdym paśmie. 3 pkt inny kontynent 1 pkt Europa, inny kraj 0 pkt Polska SP ↔ SP mnożnik się liczy W JA VK ZS PY VE DL OK I G UR Wynik punkty× (strefy CQ+ kraje) każda stacja raz na pasmo mnożniki osobno na pasmo 6 pasm: 160–10 m wymiana w SSB: 59 15 raport RS + strefa CQ
Punkty z polskiej stacji. Inny kontynent: 3 punkty, inny kraj w Europie: 1 punkt, SP z SP: 0 punktów, ale pierwsza taka łączność na paśmie daje mnożniki kraju i strefy 15. Prefiksy na kołach to tylko przykłady.
Kiedy24.10 00:00 UTC – 25.10 23:59:59 UTC
w Polsce: sob. 02:00 – pon. 00:59
Pasma160, 80, 40, 20, 15, 10 m
Wymiana59 15
Punkty3 / 1 / 0 (kontynent / Europa / SP)
Mnożnikistrefy CQ + kraje (DXCC, WAE, IG9/IH9), na każdym paśmie osobno
MocQRP 5 W · Low 100 W · High 1500 W
LogCabrillo, do 27.10 23:59 UTC, tylko przez cqww.com
Część CW28–29.11, wymiana 599 15

Skrót regulaminu CQ WW DX 2026. Przed startem przeczytaj całość, zwłaszcza definicje kategorii.

48 godzin zawodów CQ WW DX SSB 2026 w czasie UTC i polskim Zawody trwają od soboty 24 października 00:00 UTC do niedzieli 25 października 23:59 UTC. W Polsce to sobota 02:00 czasu letniego. W niedzielę o 01:00 UTC zegary w Polsce cofają się z 03:00 na 02:00, więc godzina od 02:00 do 03:00 występuje dwa razy. Zawody kończą się w Polsce w poniedziałek 26 października o 00:59 czasu zimowego. Log prowadzi się w UTC, który się nie zmienia. UTC 00 03 06 09 12 15 18 21 00 03 06 09 12 15 18 21 00 sobota 24.10 niedziela 25.10 PL czas letni CEST · UTC+2 czas zimowy CET · UTC+1 02 05 08 11 14 17 20 23 02 04 07 10 13 16 19 22 01 start: sobota 02:00 PL koniec: poniedziałek 00:59 PL 25.10 01:00 UTC · w Polsce 03:00 → 02:00 godzina 02:00–03:00 trwa w Polsce dwa razy; urzędowo druga to „2a” W logu i w pliku Cabrillo wszystko w UTC — ta oś się nie łamie.

← przesuń w bok →

Zawody liczą się w UTC. W Polsce zaczynają się w sobotę o 02:00, a kończą w poniedziałek o 00:59. W niedzielę o 01:00 UTC zegary w Polsce cofają się o godzinę. Godzina od 02:00 do 03:00 czasu polskiego występuje tej nocy dwa razy, a urzędowo ta druga nazywa się „2a”. Czas UTC płynie dalej bez skoku.
Niedziela 25 października, 01:00 UTC

Zmiana czasu: UTC się nie cofa

W niedzielę 25 października o 01:00 UTC Polska wraca do czasu środkowoeuropejskiego: o 03:00 czasu letniego zegary cofa się na 02:00. Zmiana wypada w środku zawodów CQ WW.

UTC--:--:--czas uniwersalny · w logu
Polska--:--:--CEST · UTC+2
na żywo, według zegara Twojego urządzenia

W logu nic się nie zmienia. Krótkofalowcy zapisują łączności w UTC, a ten czas płynie równo przez cały rok. Zmienia się tylko różnica między UTC a zegarkiem: do zmiany wynosi 2 godziny, po zmianie 1 godzinę. Sked umówiony „o 20:00 UTC” oznaczał latem 22:00, a od 25 października oznacza 21:00 czasu polskiego.

Godzina od 02:00 do 03:00 trwa tej nocy dwa razy. O 03:00 czasu letniego zegary wracają na 02:00 czasu zimowego. Rozporządzenie oznacza powtórzoną godzinę literą „a”: od „godziny 2a minut 01 do godziny 3a minut 00, po czym nastąpi godzina 3 minut 01”. To dobra noc, żeby nie logować ręcznie według zegarka na ścianie. Zegary obok pokazują to na żywo, a przycisk odtwarza tę noc przyspieszoną 30 razy.

Po zmianie sprawdź zegary w sprzęcie. Komputer z polską strefą czasową i automatyczną zmianą czasu przestawi wskazanie sam, a logger liczący w UTC nie zauważy zmiany. Ręcznie przestaw tylko zegary pokazujące czas lokalny, na przykład w radiu. Zegary ustawione na UTC zostaw bez zmian. FT8 i MSK144 wymagają dobrze zsynchronizowanego zegara, dlatego trzymam pod ręką zegar UTC. O pierwszej łączności FT8 piszę w artykule FT8 na 2 m.

Co dalej

Listopad i grudzień w skrócie

Te terminy też trafiły do odliczania na stronie głównej. Gdy przyjdzie ich czas, opiszę je dokładniej.

17.11 · 23:45 UTC

Leonidy

Maksimum węzłowe według IMO (prognoza Masłowa: 16:00 UTC), ZHR około 15, bardzo szybkie meteory: 71 km/s. Księżyc w pierwszej kwadrze. Smugi pyłu z 17–19 listopada mają dać tylko słabą aktywność.

28–29.11 · 48 h

CQ WW DX CW

Telegraficzna część tych samych zawodów. Wymiana z Polski: 599 15. Log do 1 grudnia, 23:59 UTC.

14.12 · 14:00 UTC

Geminidy

Według IMO najpewniejszy z dużych rojów: ZHR 150, 35 km/s, bez Księżyca. Maksimum wypada w Polsce za dnia, więc warto patrzeć w noce 13/14 i 14/15 grudnia. Radiant wschodzi już wieczorem, a najwyżej stoi ok. 02:00.

12–13.12 · 48 h

ARRL 10 m

Zawody tylko na paśmie 10 m. Wolno pracować najwyżej 36 z 48 godzin. Stacje DX, w tym polskie, podają numer kolejny. Fonia: 2 punkty, CW: 4 punkty.

Źródła

Skąd te daty i liczby

  1. World Organization of the Scout Movement: JOTA‑JOTI 2026 · www.scout.org
  2. WOSM: „Scouts worldwide connect in largest digital Scouting event” (22.10.2025) · www.scout.org
  3. JOTA‑JOTI: strona JOTA i lista koordynatorów krajowych · www.jotajoti.info
  4. WOSM: „Manual for amateur radio activity” (2024) i polska wersja „Podręcznik do ćwiczeń radioamatorskich” · www.jotajoti.info
  5. ARRL: Jamboree‑on‑the‑Air · www.arrl.org
  6. ZHP: JOTA‑JOTI 2026 · zhp.pl
  7. ScoutLink: JOTA‑JOTI 2026 · www.scoutlink.net
  8. International Meteor Organization, J. Rendtel (red.): „Meteor Shower Calendar 2026”, IMO INFO(3‑25) · www.imo.net
  9. NASA: Orionids · science.nasa.gov
  10. R. Suggs NN4NT: „Meteor Scatter: Science Behind the Pings”, HamSCI Workshop 2026 · hamsci.org
  11. IARU Region 1 VHF Handbook, wersja 10.03 (MSK144 na 2 m) · www.iaru-r1.org
  12. CQ World‑Wide DX Contest: regulamin 2026 · www.cqww.com
  13. CQ WAZ: lista stref CQ · www.cqww.com
  14. ARRL: kalendarz zawodów i regulamin ARRL 10‑Meter Contest 2026 · contests.arrl.org
  15. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4.03.2022 w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego (Dz.U. 2022 poz. 539) · api.sejm.gov.pl
  16. Dyrektywa 2000/84/WE w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego, art. 3 · eur-lex.europa.eu

Kalendarz IMO 2026 pobrałem z kopii archiwalnej, bo strona imo.net jest w przebudowie. IMO zastrzega, że dane mogą być później uzupełniane. Godziny i zasady zawodów sprawdź przed startem w aktualnym regulaminie. Daty listopada i grudnia dotyczą 2026 r.

Następny krok

Włącz radio w ten weekend

W weekend 16–18 października posłuchaj, czy po paśmie niesie się „CQ Jamboree”. W nocy z 20 na 21 i z 21 na 22 października zajrzyj na 144,360 MHz. Jeśli usłyszysz mnie albo coś ciekawego, wpisz się do księgi gości.