Strona główna / Aktualności / Antena SQ4MN na 2 m i 70 cm

Aktualności · 11 września 2026

Antena, której nie ma w żadnej książce

Marian złożył antenę na dwa pasma naraz, 2 m i 70 cm, z elementów, które zostały mu po budowie dwóch poprzednich anten. Na środku bomu lśni miedziany dipol zamknięty, jego autorskie rozwiązanie. Parametrów nie zdradza: gdyby je opublikował, uznano by to, jak mówi, za oszustwo.

Marian SQ4MNkonstrukcja i zdjęcie · Warszawa

2 m + 70 cm dipol zamknięty z miedzi elementy z aluminium konstrukcja autorska

Ciekawostki techniczne Pokaż innym

Dwupasmowa antena kierunkowa Mariana SQ4MN na balkonie: poziomy aluminiowy bom z pionowymi elementami, dwoma długimi i kilkoma krótkimi, a pośrodku wysoka, wąska pętla dipola z miedzianej rurki; w tle osiedle, kościół i wieżowce centrum Warszawy

2pasma w jednej antenie:
144–146 i 430–440 MHz

Cudipol zamknięty
z rurki miedzianej

Alpozostałe elementy,
z odzysku po dwóch antenach

0opublikowanych parametrów
(celowo)

Skąd się wzięła

Z tego, co zostało po dwóch antenach

Każdy, kto buduje anteny, zna tę szufladę: pręty, obejmy i kawałki rurek, które „na pewno się jeszcze przydadzą”. U Mariana przydały się szybciej, niż ktokolwiek by się spodziewał.

Trzecia antena z resztek

Marian SQ4MN zbudował dwie anteny, na 2 m i na 70 cm. Po budowie zostały elementy. Zamiast czekać na „kiedyś”, trafiły na wspólny bom i złożyły się w antenę, która pracuje w obu pasmach naraz.

Na zdjęciu widać dwie rodziny aluminiowych elementów: dwa długie i kilka wyraźnie krótszych, pamiątkę po dwóch pasmach, z których pochodzą. Elementy stoją pionowo, więc antena pracuje w polaryzacji pionowej, tej samej, której używają przemienniki i łączności FM. Pośrodku, zamiast zwykłego pręta, stoi wysoka, wąska pętla z miedzianej rurki, zagięta łukiem u góry i u dołu. W tle, nad koronami drzew, wieżowce centrum Warszawy.

„Antena na 2 pasma. Zrobiona z elementów pozostałych po budowie 2 anten na 2 m i 70 cm. Działa doskonale.”— Marian SQ4MN

Środek bomu: miedziany dipol zamknięty z dwóch równoległych rurek, przykręcony obejmami do miedzianej płytki na aluminiowym bomie; obok pionowe aluminiowe elementy i kabel prowadzony wzdłuż bomu

Najciekawszy element

Dipol zamknięty z miedzianej rurki

Konstruktor nie ma wątpliwości, co jest tu gwiazdą. Sam dipol zamknięty zna każdy podręcznik, ale wersja Mariana to jego własny patent.

„Najciekawszym elementem jest dipol zamknięty wykonany z rurki miedzianej. Jest to moje całkowicie oryginalne rozwiązanie, które stosuję w innych antenach. Nie lubię dipoli otwartych.”— Marian SQ4MN

Zwykły dipol, otwarty, to dwa pręty z przerwą pośrodku, do której podłącza się kabel. Dipol zamknięty (w literaturze także pętlowy, po angielsku folded dipole) wygląda tak, jakby złożyć dwa dipole równolegle i spiąć je na końcach w wąską pętlę. Kabel dochodzi do przerwy tylko w jednej gałęzi, druga biegnie w całości. Na oko różnica niewielka, elektrycznie ogromna.

pulsująca obwiednia = rozkład prądu: największy przy zasilaniu, zero na końcach

× 4

Cztery razy wyższa impedancja

W obu gałęziach płynie ten sam prąd, więc przy tej samej mocy w punkcie zasilania płynie go o połowę mniej. Skutek: impedancja rośnie czterokrotnie, z około 73 Ω dla zwykłego dipola do około 290 Ω.

290 Ω → 50–75 Ω

Stworzony do Yagi

Elementy bierne anteny Yagi, czyli reflektor i direktory, ściągają impedancję zasilanego elementu w dół. Zwykły dipol potrafi wtedy spaść wyraźnie poniżej 50 Ω, a zamknięty ląduje w okolicach 50–75 Ω. Dlatego tak często zasila anteny Yagi, od telewizyjnych po krótkofalarskie.

szersze pasmo

Mniej kaprysów

Dipol zamknięty ma szersze pasmo pracy niż zwykły: SWR rośnie wolniej, gdy odjeżdżamy od częstotliwości środkowej. W antenie, która ma obsłużyć całe pasmo, a tu nawet dwa, to bardzo cenna cecha.

Ciekawostki techniczne

Trochę fizyki wokół miedzianej pętli

Marian nie zdradza, jak rozwiązał swoją antenę, i nie będziemy zgadywać. Ale fizyka anten ma kilka pięknych faktów, które dobrze pokazują, dlaczego miedź, rurka i dwa pasma to tak ciekawe połączenie.

naskórkowość 5 µm

Prąd płynie po wierzchu

Prąd wielkiej częstotliwości nie wchodzi w głąb przewodnika. Na 145 MHz płynie w miedzi warstwą grubą na około 5 mikrometrów, a na 435 MHz na około 3, kilkanaście razy cieńszą niż ludzki włos. Środek pręta i tak nic nie robi, więc rurka działa jak pełny pręt, a jest lżejsza i tańsza.

miedź kontra aluminium ≈ 1,6×

Miedź przewodzi, lutuje się i gnie

Miedź przewodzi prąd około 1,6 raza lepiej niż aluminium. Aluminium w mgnieniu oka pokrywa się twardym tlenkiem i bez specjalnych topników się go nie zlutuje, dlatego jego połączenia się skręca i zaciska. Miedź lutuje się bez kłopotu i daje się giąć w gładkie łuki, takie jak na obu końcach dipola Mariana.

harmoniczne 3 × 145 = 435

Dwumetrówka spokrewniona z siedemdziesiątką

Dipol półfalowy rezonuje nie tylko na swojej częstotliwości, ale też na jej nieparzystych wielokrotnościach. Krótkofalowcy znają to z fal krótkich: dipol na 7 MHz pracuje jako dipol 3/2 λ na 21 MHz. Na pręcie mieszczą się wtedy nie pół fali, a trzy połówki.

A teraz rachunek: 3 × 145 MHz = 435 MHz, czyli środek pasma 70 cm (430–440 MHz). Pasma 2 m i 70 cm są ze sobą spokrewnione, co bardzo ułatwia życie konstruktorom anten dwupasmowych. Jak z tym pokrewieństwem rozprawił się Marian, to już jego tajemnica.

długość fali 103 cm · 34 cm

Dwie miarki na jednym bomie

Połowa fali na 145 MHz ma około 103 cm, na 435 MHz około 34 cm, czyli trzy razy mniej. Elementy anten Yagi mają długości zbliżone do połówki fali, dlatego na antenie dwupasmowej obok siebie stoją „długie” i „krótkie”. Wymiary dipola na dowolne pasmo policzysz w kalkulatorze anten drutowych.

dBi − dBd 2,15 dB

Dlaczego liczby budzą nieufność

Zysk anteny podaje się względem dipola (dBd) albo względem wyimaginowanego źródła izotropowego (dBi), a różnica wynosi 2,15 dB. Wystarczy nie dopisać literki, żeby antena wyglądała lepiej, niż jest. Nic dziwnego, że wyniki „za dobre, żeby były prawdziwe” budzą podejrzliwość, i trudno się dziwić, że Marian woli, żeby jego antena broniła się w eterze, a nie w tabelce.

Od Hertza do balkonu

Krótka historia anten Yagi

Antena Mariana należy do rodziny, która ma za sobą niemal sto lat. Jej dzieje mają nawet wojenną anegdotę.

1887

Heinrich Hertz i pierwszy dipol

Niemiecki fizyk po raz pierwszy wykazuje istnienie fal radiowych. Używa do tego układu, który dziś nazwalibyśmy dipolem.

1926

Uda i Yagi, Uniwersytet Tohoku

Shintaro Uda buduje antenę kierunkową z elementami biernymi. Jego przełożony, Hidetsugu Yagi, w 1928 roku opisuje ją po angielsku i to jego nazwisko przylgnie do konstrukcji na dobre.

1942

„Antena yagi? A co to takiego?”

Po zdobyciu Singapuru Japończycy przejmują notatki brytyjskiego technika radarowego o „antenie yagi”. Oficerowie wywiadu nie rozpoznają w tym japońskiego nazwiska. Dopiero przesłuchiwany technik wyjaśnia im, że antenę nazwano na cześć japońskiego profesora.

2026

SQ4MN, balkon w Warszawie

Z elementów po dwóch antenach powstaje trzecia, na 2 m i 70 cm, z miedzianym dipolem zamkniętym pośrodku. Nie ma jej w żadnej książce, bo, jak mówi konstruktor, powstała w jego głowie.

Parametry

Tajemnica konstruktora

Zamiast wykresów z symulatora jest jedno zdanie: działa doskonale. Reszta zostaje w notesie SQ4MN.

„Nie publikuję parametrów, bo uznano by to za oszustwo z mojej strony. Nie ma jej nigdzie w literaturze, bo powstała w mojej głowie.”— Marian SQ4MN

Trudno o lepszą zachętę. W krótkofalarstwie antena to nie tylko wykres: to łączności, raporty i to, kogo słychać, a kogo nie. Marian nie zamierza nikogo przekonywać tabelką.

Chcecie wiedzieć, jak gra? Zawołajcie SQ4MN na 2 m albo 70 cm i poproście o raport. A pytania do konstruktora zostawiajcie w księdze gości.

Zadaj pytanie w księdze gości

Tajemnica
konstruktora

Karta anteny

SQ4MN · 2 m / 70 cm · egz. jedyny

Pasma: 2 m i 70 cm
Dipol: zamknięty, z rurki miedzianej
Pozostałe elementy: aluminium
Zysk: dBd
SWR na 2 m
SWR na 70 cm
Stosunek przód/tył: dB
Źródło konstrukcji: głowa SQ4MN
Działanie: „doskonale”

SQ4MN

Autor anteny i zdjęcia

Marian SQ4MN

Krótkofalowiec z Warszawy, który anteny projektuje we własnej głowie, a buduje na własnym balkonie. Wcześniej pokazywaliśmy jego Yagi na 70 cm z drugą podporą pod bomem, teraz antenę dwupasmową z miedzianym dipolem zamkniętym, rozwiązaniem, które stosuje także w innych konstrukcjach. Spotykamy się w eterze i na żywo, ostatnio 12 sierpnia na Moście Świętokrzyskim.

2 m + 70 cmkonstrukcje własneWarszawatekst: Filip SQ5CBA

Czytaj dalej

Więcej anten Mariana i nie tylko

Poprzednia konstrukcja SQ4MN, przegląd anten bazowych na 2 m i 70 cm oraz kalkulator, który policzy dipol na dowolne pasmo.

Yagi SQ4MN na 70 cm Anteny bazowe 2m/70cm Policz dipol